«نبض بازار» تحقق اهداف خودروسازان را بررسی می‌کند:

برنامه تولید خودروسازان چرا محقق نشد؟

کد خبر: ۲۲۲۹۷۹

تاریخ: ۱۵ شهريور ۱۴۰۴ - ۱۱:۳۰

کاهش یا افزایش تولید خودروساز‌ها همیشگی نیست و نمی‌توان با آمار‌های مقطعی آینده آنها را پیش‌بینی کرد. با این وجود آمار‌ها نشان می‌دهد که چه سیری تاکنون طی شده است. خودروساز‌ها با دخیل شدن چند عامل مانند توزیع نامناسب قطعات، ناترازی، بحران ارزی و رکود بازار شدیداً با کاهش تولید مواجه می‌شوند، اما با یک سری تغییر رویکرد‌ها نیز آمار تولید می‌تواند افزایشی شود. در نتیجه آمار‌های مقطعی باید با پیش زمینه‌های آن مورد قضاوت قرار بگیرند.

به گزارش نبض بازار- از هدف تا واقعیت فاصله عمیقی در اقتصاد ایران وجود دارد. این فاصله در صنعت فولاد، پتروشیمی، محیط زیست و خودرو به جدیت دیده می‌شود. طبق آمار جدید وزارت صمت از میزان تولید ۵ ماهه اخیر، خودروساز‌ها از ۸۸ تا ۲۵ درصد تحقق تولید داشته‌اند. در این بین مونتاژی‌ها دچار چالش‌های جدی شده‌اند، اما داخلی‌ها وضعیت بهتری را تجربه می‌کنند. چالش‌های ارزی مونتاژی‌ها باعث کاهش تولید آنها شده که باید در چند ماه پیش رو تا پایان سال کسری‌های خود را جبران کنند. این آمار نشان می‌دهد که مصرف‌کنندگان باید به کدام شرکت‌های مونتاژی اعتماد بیشتری داشته باشند.

نقشه خودرویی وزارت صمت

طبق اعلام دفتر صنایع خودرو وزارت صمت، ایران خودرو تا پایان مرداد ۱۴۰۴، نزدیک ۸۸ درصد تحقق برنامه را با تولید ۲۰۴ هزار خودرو پشت سر گذاشته است. سایپا با ۵۹ درصد و ۱۲۴ هزار خودرو، مدیران خودرو با ۲۵ درصد و ۲۵ هزار خودرو، کرمان موتور با ۶۰ درصد و ۲۴ هزار خودرو، گروه بهمن با ۶۶ درصد و ۱۵ هزار خودرو و در نهایت آرین پارس موتور با ۳۸ درصد و ۵.۵ هزار خودرو، برنامه‌های خود را پیش برده‌اند. این آمار‌ها نقشه قابل استنادی از وضعیت فعلی خودرویی کشور هستند.

در این بین مدیران خودرو کمترین میزان تحقق برنامه را تجربه کرده که برخی علت آن را چالش‌های ارزی، محدودیت‌های وارداتی و نابسامانی‌های مدیریتی می‌دانند. در میان مونتاژی‌ها، اما آمار کرمان موتور نشان می‌دهد که آنها درصد قابل توجهی از برنامه خود را محقق کرده‌اند. هرچند گروه بهمن هم تجربه قابل بررسی دارد. بهمن در یکسال اخیر به واسطه کنار گذاشتن یکی از تولیدات خود با کاهش تولید مواجه شد، اما در طول یکسال توانست ۶۶ درصد تحقق برنامه را به نمایش بگذارد.

تحقق برنامه خودروساز‌های داخلی

در بین خودروساز‌های داخلی، ایران خودرو تحقق ۸۸ درصدی را تجربه کرده است. این در حالیست که سایپا با حدود ۵۰ درصد تولید کمتر نسبت به ایران خودرو، ۵۹ درصد از برنامه ۲۱۰ هزار خودرویی خود را پیش برده است. در آغاز شاید تصور کنید ساختار این دو مجموعه و توان تولیدیشان با یکدیگر متفاوت است، در حالیکه مسأله جای دیگری است. با تسلط کروز در ایران خودرو، این شرکت توزیع قطعات به دیگر خودروساز‌ها را با موانعی رو به رو کرد.

اخلال در روند تولید دیگر خودروسازان باعث شد کروز قطعات ایران خودرو را که حالا متعلق به خودش است در ابعاد وسیع تأمین کند، اما به دیگر خودروساز‌ها قطعات کافی را حداقل به موقع نرساند. تداوم این روند باعث کاهش رشد تولید خودروساز‌ها و ایجاد فاصله با ایران خودرو شد. در این شرایط ایران خودرو رشد تولید و دستاورد خاصی نداشته بلکه از ضعیف کردن دیگر رقبا برای این آمار استفاده کرده است. اگرچه رشد تولید با کیفیت خودروسازها داخلی دستاورد بزرگی است که مصرف کننده نیز از آن راضی است اما مشکل آنجاست که خودروساز داخلی به دنبال رقابت بر سر تولید است اما به دنبال کیفیت نیست.

خودروساز‌ها به دنبال قطعه

خودروساز‌ها در مواقع بحران نشان داده‌اند که به خاطر محدودیت، میزان تولید خود را کاهش نمی‌دهند. با تداوم رفتار‌های کروز در توزیع نامتناسب قطعه به رقبای ایران خودرو، خودروساز‌ها به سراغ راه‌های دیگری می‌روند. برخی راهکار واردات بیشتر از چین را مطرح می‌کنند تا نوع ساختار و محتوا تولید ایران خودرو با دیگر شرکت‌ها متفاوت شود. راهکار دوم خودروساز‌ها در مقابل کروز، مسأله ایجاد ساختاری جدید در قطعه‌سازی کشور است. ایجاد یک هلدینگ قطعه‌سازی که صرفاً برای تأمین نیاز سایپا و برخی از مونتاژکار‌ها باشد. در این صورت کروز هم درگیر یک رقیب تازه خواهد شد که دیگر نمی‌تواند با دستکاری روند توزیع قطعات آنها را از صحنه کنار بزند و خود را موفق جلوه دهد. با این وجود احتمال شکل گیری خودروسازی رقیب کروز جدی است زیرا خودروسازها دیگر نمی‌توانند منتظر رفتارهای کروز باشند.