جرقه‌ای برای شکل‌گیری صنایع هوشمند و سبز

نیروگاه خورشیدی فولاد مبارکه؛ پلی برای رسیدن به فردایی بهتر

کد خبر: ۲۲۲۳۹۱

تاریخ: ۳۰ مرداد ۱۴۰۴ - ۲۲:۴۲

جهان امروز درگیر بحران‌هایی به‌ هم‌ پیوسته است؛ از افزایش دمای کره زمین گرفته تا کمبود منابع انرژی و چالش‌های امنیتی در زنجیره‌های تامین برق و فناوری. در چنین شرایطی، مفهوم توسعه صنعتی دگرگون شده است. دیگر کافی نیست کارخانه‌ای فقط تولید کند؛ باید کمتر آلاینده، مستقل‌تر و با طبیعت سازگارتر باشد.

در بطن این دگرگونی، رقابت ژئوپلیتیکی بین چین و آمریکا ابعاد تازه‌ای یافته است. نبرد بر سر آینده انرژی، بی‌سروصدا اما عمیق، به عرصه‌هایی چون پنل‌های خورشیدی، میکروتوربین‌ها و فولاد سبز منتقل شده است. چین با تسلط بر زنجیره تامین انرژی‌های نو و آمریکا با تمرکز بر بومی‌سازی تولیدات پاک، هر یک می‌کوشند الگوی برتر تمدنی را ترسیم کنند.

احداث بزرگترین نیروگاه‌ خورشیدی کشور؛ نقطه‌ عطفی در پیوند صنعت با انرژی پاک

در این میان، محیط زیست دیگر دغدغه‌ای اخلاقی نیست، بلکه معیاری اقتصادی و امنیتی است و در همین چارچوب، ایران با ۳۰۰ روز آفتابی در سال، موقعیت منحصربه‌فردی در منطقه دارد. با این حال، این ظرفیت هنوز به‌درستی به میدان عمل وارد نشده است.

اقدام فولاد مبارکه برای احداث بزرگترین نیروگاه‌ متمرکز خورشیدی کشور، نقطه‌ عطفی در پیوند صنعت با انرژی پاک محسوب می‌شود.

افزایش بازدهی و کاهش هزینه به‌ صورت همزمان

نیروگاه خورشیدی آفتاب شرق فولاد مبارکه با ظرفیت نهایی ۶۰۰ مگاوات، یکی از پروژه‌های راهبردی کشور در حوزه انرژی تجدیدپذیر است. این نیروگاه با سرمایه‌گذاری ۳۰۵ میلیون یورویی و اشتغال‌زایی برای بیش از سه هزار نفر طراحی شده و تاکنون ۳۳ درصد پیشرفت فیزیکی داشته است.

در این پروژه از فناوری‌ پنل‌های دو طرفه و سازه‌های ردیاب خورشیدی استفاده شده که امکان جذب نور بازتابی از سطح زمین را فراهم می‌کنند. این ترکیب بازدهی تولید را تا ۲۰ درصد افزایش داده و هم‌زمان هزینه عملیاتی را کاهش داده است. پس از تکمیل، این نیروگاه هر سال از انتشار ۸۵۰ هزار تن جلوگیری خواهد کرد.

نیروگاه خورشیدی فولاد مبارکه؛ ضمانتی برای استمرار تولید

ایران اکنون نه ‌فقط با ناترازی که با بحران واقعی انرژی مواجه است. در فروردین‌ ماه ۱۴۰۴، سهمیه برق صنایع فولادی تا ۹۰ درصد کاهش یافت؛ این محدودیت منجر به توقف بخشی از تولید فولاد مبارکه شد و تنها در یک روز، بیش از سه هزار میلیارد ریال خسارت مستقیم به این شرکت وارد کرد.

در چنین وضعیتی، نیروگاه خورشیدی فولاد مبارکه نه‌ فقط یک پروژه صنعتی، بلکه ضمانتی برای استمرار تولید، صادرات و اشتغال در شرایط آینده محسوب می‌شود.

تبدیل مفهوم فولاد سبز از یک ایده به یک الزام رقابتی و زیست‌‌محیطی

در دهه گذشته، مفهوم فولاد سبز در سراسر جهان از یک ایده فرعی، به یک الزام رقابتی و زیست‌محیطی تبدیل شده است.

شرکت تاتااستیل (Tata Steel) هند از سال ۲۰۱۶ پروژه خورشیدی "کالینگا" را راه‌اندازی کرد و اکنون ۲۰درصد برق کارخانه‌های خود را از خورشید تامین می‌کند. این اقدام، ضمن کاهش هزینه، جایگاه تاتا را در رتبه‌بندی‌های زیست‌محیطی اتحادیه اروپا بهبود داده و صادرات فولاد آن را افزایش داده است.

شرکت نیوکور (Nucor) آمریکا یکی از پیشگامان فولاد سبز در آمریکای شمالی با سرمایه‌گذاری گسترده در توربین‌های گاز کم‌کربن و انرژی خورشیدی، توانسته عنوان سبزترین تولیدکننده فولاد را در سال ۲۰۲۳ به دست آورد. نیوکور همچنین از مشوق‌های مالیاتی در قانون کاهش تورم آمریکا. بهره برده است.

شرکت اوراز (Evraz) کانادا، با استفاده از برق ‌آبی و خورشیدی ترکیبی، مصرف گاز طبیعی خود را بیش از ۶۰ درصد کاهش داده و موفق به دریافت استانداردهای صادراتی زیست‌محیطی اروپا شده است. اوراز اکنون بخشی از صادرات خود را به بازارهای حساس به کربن اختصاص داده است.

فولاد مبارکه هم‌زمان با ساخت نیروگاه ۶۰۰ مگاواتی خورشیدی، به‌ دنبال ایجاد مرکز نوآوری انرژی در کنار خطوط تولید خود است. این مرکز، با همکاری شرکت‌های دانش‌بنیان، روی بومی‌سازی پنل‌های خورشیدی، طراحی سیستم‌های ذخیره‌سازی و بهره‌گیری از هوش مصنوعی در توزیع انرژی تمرکز دارد.

پروژه آفتاب شرق فولاد مبارکه، صرفا یک نیروگاه نیست، بلکه نمونه‌ای از شکل‌گیری صنایع هوشمند و سبز در ایران است که با تلفیق دانش، طبیعت و نیاز اقتصادی، می‌توانند الگوی توسعه پایدار باشند. براساس پیش‌بینی AEI تا سال ۲۰۳۰ بیش از ۵۰ درصد برق جهان از انرژی‌های تجدیدپذیر تامین خواهد شد.

نقش نیروگاه خورشیدی فولاد مبارکه برای ایجاد رقابت‌پذیری در زنجیره تولید

با ناترازی برق، فشار بر شبکه، تحریم‌های تکنولوژیک و محدودیت در زیرساخت‌ها، تنها راه حفظ رقابت‌پذیری صنایع بزرگی چون فولاد، حرکت به‌ سوی انرژی پایدار، بومی و هوشمند است. گذار به انرژی‌های نو، نه انتخابی دلخواه بلکه الزامی استراتژیک است. پروژه‌هایی همچون نیروگاه خورشیدی فولاد مبارکه، با بهره‌گیری از موقعیت جغرافیایی ممتاز ایران، می‌توانند زنجیره تولید صنعتی را مستقل، پاک و رقابت‌پذیر کنند.

این پروژه، مدلی الهام‌بخش برای صنایع انرژی‌بر دیگر مانند سیمان، پتروشیمی و آلومینیوم نیز محسوب می‌شود. هم‌زمان، با کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، امکان جذب سرمایه خارجی در قالب پروژه‌های کربن‌خنثی را نیز فراهم می‌آورد.

نیروگاه خورشیدی فولاد مبارکه تنها تامین‌کننده برق نیست، بلکه پلی برای رسیدن به فردایی بهتر است. پلی بین کویر و روشنایی، بین تولید و طبیعت. در صنعتی که سال‌ها زیر فشار ناترازی از تاب‌آوری خود هم عبور کرده است، اکنون نوری از آینده برخاسته است.

این نور اگر با سیاست‌گذاری هوشمند، حمایت فناورانه و سرمایه‌گذاری جسورانه همراه شود، می‌تواند ایران را از تولیدکننده خام، به پیشگام توسعه صنعتی پایدار در منطقه بدل کند؛ آنجا که فولاد، به رنگ آفتاب درمی‌آید.