سهراب دل‌انگیزان، اقتصاددان در گفت‌و‌گو با «نبض بازار»:

مکانیسم ماشه به معنای مرگ برجام و مذاکره است/ قانونی شدن تحریم و تجاوز با اسنپ بک

کد خبر: ۲۲۰۶۹۱

تاریخ: ۲۴ تير ۱۴۰۴ - ۱۱:۳۵

کشور‌های اروپایی در روز‌های اخیر تهدید‌های خود را در مورد اجرایی کردن مکانیسم ماشه و احتمال بازگشت تحریم‌های شورای امنیت علیه ایران افزایش داده‌اند. در این میان، برخی اخبار از احتمال طرح این درخواست در شورای امنیت سازمان ملل، طی امروز سه‌شنبه ۲۴ تیر ۱۴۰۴، مصادف با ۱۵ جولای ۲۰۲۵ حکایت می‌کند. اما آیا این اتقاق، اقتصاد ایران را به سوی بحران می‌برد؟

سارا اسلامی- به گزارش نبض بازار، اسنپ‌بک یا مکانیسم ماشه ساز و کاری است که طرف‌های غربی در دل برجام گنجاندند تا در صورت پاببند نبودن ایران به تعهدات هسته‌ای خود، شرایط را برای بازگشت خودکار تحریم‌ها فراهم کنند. حالا شمشیر این فرایند جدی‌تر از همیشه بر سر کشور قرار دارد.

در این میان، نظرات مختلفی در مورد میزان تاثیرگذاری احتمالی مکانیسم ماشه بر اقتصاد ایران مطرح است؛ برخی معتقدند این رخداد می‌تواند بحران‌زا باشد و اقتصاد کشور را کوچک کند. در عین حال، سهراب دل‌انگیزان، اقتصاددان در این مورد به نبض بازار گفته است؛ بخشی زیادی از اتفاقاتی که با فعال شدن مکانیسم ماشه قرار است رخ دهد، همین امروز نیز جاری است و تحریم‌ها اثر خود را بر اقتصاد ایران تحمیل کرده‌اند.

اما آیا گفته‌ها بدین معناست که ایران باید از اسنپ‌بک استقبال کند یا در مقابل آن بی‌تفاوت باشد؟

پاسخ دل‌انگیزان به این پرسش قاطعانه منفی است؛ به اعتقاد او، فعال شدن مکانیسم ماشه، به معنای مرگ برجام است در حالی که چنین وضعیتی راه را بر هرگونه مذاکره و دیپلماسی می‌بندد و این وضعیت گزینه مناسبی برای کشور نیست.

اقتصاد ایران بر اثر تحریم کوچک شده است

او در این باره توضیح می‌دهد: «واقعیت این است که پس از خروج آمریکا از برجام در سال ۱۳۹۷، تحریم‌ها در عمل به شرایط پیشین خود بازگشتند و کشور‌های اروپایی نیز نتوانستند به هیچ‌یک از وعده‌های خود در این زمینه عمل کند.»

این اقتصاددان می‌افزاید: «در نتیجه اقتصاد ایران، در سال‌های اخیر بر اثر تحریم‌ها کوچک شده است و فعال شدن مکانیسم ماشه، فقط ممکن است شرایط را کمی تشدید کند.»

دل‌انگیزان ادامه می‌دهد: «از سوی دیگر، برجام قرار بود از ایران در برابر حمله نظامی به تاسیسات هسته‌ای محافظت کند که این موضوع نیز پس از حمله اسرائیل و آمریکا منتفی شده است.»

فعال شدن مکانیسم ماشه، تحریم و تجاوز را قانونی می‌کند

او در عین حال معتقد است که اسنپ‌بک می‌تواند به همه تحریم‌ها و تجاوزات احتمالی آینده جنبه قانونی دهد و ایران باید مانع از بروز چنین رخدادی شود.

این اقتصاددان تاکید می‌کند: «ایران و اروپا باید با بهره‌گیری از ابزار مذاکره و دیپلماسی، به برجام بازگردند. در حالی که طی همه سال‌هایی گذشته، گروه‌هایی در داخل داخل و خارج کشور مخالف این فرایند بوده‌اند.»

به گفته دل‌انگیزان، برخی گروه‌های داخلی با گفتار و رفتار خود آسیب‌های زیادی به کشور زده‌اند و همچنان نیز به این رویه ادامه می‌دهند؛ در خارج از ایران نیز تندرو‌هایی در آمریکا و اسرائیل برجام را به سمت نابودی کشانده‌اند.

گزینه‌های مختلف به نفع ایران باید روی میز بماند

او می‌گوید: «در چنین شرایطی، سال‌ها طرف غربی مدعی بود که همه گزینه‌ها در مورد برنامه هسته‌ای ایران روی میز است؛ حالا ایران باید همین رویه را در پیش بگیرد. به عبارت دیگر، از یک سو، بر صلح و استفاده از فرصت‌های مذاکره و از سوی دیگر، بر حق خود مبنی بر دفاع مشروع تاکید کند.»

این اقتصاددان می‌افزید: «در این میان، مستندسازی و بیان واقعیت‌ها در مورد شدت آسیب‌های ناشی از حمله اسرائیل نیز اهمیت زیادی دارد. دنیا باید بداند ایران در این جنگ مظلوم واقع شده است و لاپوشانی در مورد گستردگی تخریب‌ها معنا ندارد.»

بازگشت امور به مردم اهمیت زیادی دارد

دل‌انگیزان در عین حال تاکید می‌کند: «باید اشتباهات داخلی خود را بپذیریم و برای جبران آنها تلاش کنیم. در شرایط کنونی، بازسازی انسجام ملی و بازگشت امور به مردم اهمیت زیادی دارد.»

به گفته او، کشور با مردم است که سر پا می‌ماند و باید همه اتفاقاتی که باعث تفرقه شده است جبران شود.

اسنپ بک اقتصاد ایران را ۱۲۰ میلیارد دلار کوچک می‌کند

به گزارش نبض بازار، در عین حال برخی از کارشناسان معتقدند که مکانیسم ماشه می‌تواند تبعات اقتصادی مشخص‌تری برای ایران داشته باشد. برای مثال، پیمان مولوی، اقتصاددان اخیرا در حساب شخصی خود درشبکه ایکس، تاکید کرده است که اسنپ‌بک، اقتصاد کشور را کوچک می‌کند و درآمد سرانه را کاهش می‌دهد.

او همچنین نوشته است که مکانیسم ماشه می‌تواند اقتصاد ایران را حداقل ۱۲۰ میلیارد دلار کوچک کند و به یک چهارم اقتصاد ترکیه کاهش دهد.

در شرایطی که این ساز و کار به هر حال می‌تواند تبعات اقتصادی یا سیاسی برای کشور داشته باشد، بهره‌گیری از همه ظرفیت‌های دیپلماسی برای جلوگیری از فعال شدن آن ضروری به نظر می‌رسد.

برای اطلاعات بیشتر، مطالعه گزارش مکانیسم ماشه چیست؟ پیشنهاد می‌شود.