«اکونومیست» گزارش داد

قمار وحشتناک نتانیاهو با حمله به ایران

کد خبر: ۲۱۸۷۱۹

تاریخ: ۲۶ خرداد ۱۴۰۴ - ۲۰:۳۰

در تحلیلی تند و صریح، مجله اکونومیست، اقدام اخیر بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در حمله هوایی به تأسیسات هسته‌ای نطنز و ترور مقامات و دانشمندان ایرانی را "قمار وحشتناک" خواند. این نشریه هشدار می‌دهد این اقدام جسورانه، پیامد‌های غیرقابل پیش‌بینی و زیان‌باری نه تنها برای ایران، بلکه برای خود اسرائیل و آمریکا در پی خواهد داشت.

به گزارش نبض بازار، مجله اکونومیست در تحلیل اخیر خود از تشدید تنش‌ها میان ایران و رژیم صهیونیستی آورده است: به مدت سه دهه، بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل، مدعی شده که بزرگ‌ترین تهدید خارجی علیه این رژیم، ایران است و هیچ تهدیدی از سوی ایران به اندازه برنامه‌اش برای دستیابی به بمب هسته‌ای جدی تلقی نمی‌شود. اسرائیل رژیمی کوچک و پرجمعیت است که در تیررس موشک‌های جمهوری اسلامی ایران قرار دارد. در نتیجه ایران مجهز به سلاح هسته‌ای، موجودیت رژیم اسرائیل را در معرض خطر قرار می‌دهد.

در نخستین ساعات جمعه، ۱۳ ژوئن، نتانیاهو سرانجام بر اساس این باور خود اقدام کرد و موجی از حملات هوایی اسرائیلی را به سمت ایران گسیل داشت. این حملات تأسیسات هسته‌ای نطنز، واقع در ۳۰۰ کیلومتری جنوب تهران هدف قرار داده و همچنین جمعی از مقامات نظامی و دانشمندان هسته‌ای ایران را ترور کرد.

در ادامه نویسنده گزارش مدعی شده، نتانیاهو که زمانی به‌عنوان سیاستمداری محتاط شناخته می‌شد، این بار اقدامی جسورانه و حتی مخاطره‌آمیز انجام داد، زیرا اسرائیل مدعی است از نظر حقوقی مجاز به اقدام علیه دستیابی ایران به بمب هسته‌ای است و در این زمینه نتانیاهو از حمایت دونالد ترامپ برخوردار است. در همین رابطه ممکن است این حمله ضربه‌ای به جمهوری اسلامی وارد کرده باشد، اما هم‌زمان پیامد‌هایی غیرقابل پیش‌بینی، از جمله نتایجی زیان‌بار برای اسرائیل و آمریکا در پی خواهد داشت.

هیچ‌کس در خاورمیانه تردیدی ندارد که ایران بازیگری جدی بوده و اسرائیل مدعی است ایران بیش از هر زمان دیگر به دستیابی به بمب نزدیک شده است. به همین دلیل نتانیاهو در پیامی ویدیویی مدعی شد که ایران در حال تسلیح فناوری خود است و شاید به آستانه تولید سلاح نزدیک باشد. اسرائیل بر این باور است که مذاکرات هسته‌ای ایران با آمریکا تنها پوششی برای ادامه پنهانی فعالیت‌های هسته‌ای بوده است. ترامپ نیز از این دیدگاه حمایت کرده و ایران را به عدم تمایل به توافق متهم کرده است. بنابراین، اسرائیل بهانه لازم برای ماجراجویی خود را تراشیده است.

سناریو‌های ماجراجویی نتانیاهو

این مجله انگلیسی همزمان با ادعا‌های مطرح شده در بالا در ادامه تصریح می‌کند: در بهترین سناریو، اسرائیل ممکن است با کمک آمریکا بتواند برنامه هسته‌ای ایران را مختل کند، اما این حمله قمار بزرگی نیز هست. زیرا ممکن است فوریت موضوع به اندازه‌ای که اسرائیل می‌گوید نباشد. در ماه مارس، رئیس اطلاعات ملی آمریکا، تولسی گابارد گفت که ایران برنامه تسلیحاتی را که در سال ۲۰۰۳ تعلیق کرده بود، دوباره فعال نکرده است. ترامپ نیز پس از حمله همچنان خواهان بازگشت ایران به میز مذاکره بود. اگر ایران با مذاکرات موافقت کند، هرچند بعید، ممکن است این مساله به منبع اختلاف میان آمریکا و اسرائیل تبدیل شود.

این حمله همچنین به‌دلیل پیامد‌های منطقه‌ای و جهانی‌اش خطرناک است. اگرچه ایران ضربه خورده، اما هنوز توان ضربه‌زدن را دارد. ایران در همان روز اول بیش از ۱۰۰ پهپاد و موشک بالستیک به سوی اسرائیل فرستاد. همچنین ممکن است به متحدان آمریکا در خلیج فارس از جمله کشور‌های میزبان پایگاه‌های نظامی آمریکا حمله کند. علاوه بر این ایران می‌تواند از حوثی‌ها در یمن استفاده کند تا حملاتی علیه منافع یهودی و اسرائیلی در جهان ترتیب دهد. در نتیجه در صورت گسترش جنگ به سطح منطقه‌ای، ثبات و قیمت جهانی نفت به شدت متأثر خواهد شد.

مهم‌تر از همه، ممکن است این حمله اصلاً نتیجه‌ای نداشته باشد. اسرائیل پیش‌تر دو بار در عراق (۱۹۸۱) و سوریه (۲۰۰۷) با موفقیت برنامه‌های هسته‌ای را متوقف کرده بود. اما برنامه ایران بسیار پیشرفته‌تر و پراکنده‌تر از آنهاست. تاسیسات فردو در قم در دل کوه پنهان شده است. اگر ادعای برخی مقامات درست باشد، ممکن است اسرائیل حتی با بمب‌هایش نتواند آن را نابود کند و نیازمند اعزام نیرو یا کمک آمریکا باشد. حتی اگر زیرساخت فیزیکی از بین برود، ایران ذخایر اورانیوم و دانش فنی غنی‌سازی را دارد؛ چیزی که با بمب هم از بین نمی‌رود.

همچنین احتمال می‌رود که اسرائیل و شاید آمریکا طی چند سال مجبور به تکرار این عملیات شوند و هر بار سخت‌تر از قبل اقدام کنند. در همین راستا در دنیایی که قواعد قدیم در حال فروپاشی است، تکرار حملات نظامی به یک کشور مستقل هزینه سیاسی و دیپلماتیک سنگینی خواهد داشت. در نهایت، این روند ممکن است حوصله آمریکا را سر ببرد و افکار عمومی را ملتهب کرده و به اتحاد اسرائیل و آمریکا لطمه‌ای درازمدت وارد کند.

در این میان هر چند نتانیاهو استدلال خواهد کرد که هیچ‌یک از این ملاحظات از بقای اسرائیل مهم‌تر نیست و او نمی‌تواند منتظر نتیجه مذاکرات بماند، اما این نگاه «همه یا هیچ» اسرائیل را به جنگ‌های غزه، لبنان و اکنون ایران کشانده است.

در همین رابطه، اگر نتانیاهو نتواند آن طور که مدعی شده برنامه هسته‌ای ایران را از بین ببرد، اسرائیل باید با پارادوکسی که خود نتانیاهو ایجاد کرده زندگی کند. یعنی در زمانی که برخی کشور‌های عربی خلیج فارس چشم‌اندازی جدید از همزیستی با اسرائیل بر پایه توسعه اقتصادی ارائه می‌دهند، تمایل نتانیاهو به درگیری نظامی می‌تواند این مسیر را نابود کند. در واقع نتانیاهو در حالی مدعی نجات خاورمیانه است که با این قمار خطرناک، منطقه در چرخه‌ای از نابودی و بی‌ثباتی به خصوص تهدیدی وجودی برای اسرائیل رو‌به‌رو کرده است.