«نبض بازار» گزارش می‌دهد:

ماراتن خصوصی‌سازی سایپا/ چه کسانی در صف خرید سایپا ایستاده‌اند؟

کد خبر: ۲۱۵۸۳۹

تاریخ: ۲۳ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۰:۰۰

پس از ایران خودرو، حالا نوبت سایپا شده که درگیر خصوصی‌سازی شود. ایران خودرو به یک قطعه ساز طلبکار رسید و سایپا نیز مشتریان این چنینی کم ندارد؛ حتی نام‌های حساسیت برانگیز هم در این میان به گوش می‌رسد. اگرچه هنوز مشخص نیست کدامیک از کاندیدا‌ها می‌توانند صاحب سایپا شوند، اما رقابت بر سر تصاحب این خودروساز داخلی بالا گرفته است.

به گزارش نبض بازار، خودروساز‌های داخلی با وجود ضعف عملکرد در سال‌های اخیر، عدم جلب رضایت مخاطبان، افزایش قیمت‌های غیرمنطقی، زیان انباشه شدید، فساد در ساختار و تولید خودرو‌های غیراستاندارد، علامت هشدار مبنی بر لزوم تغییر مدیریت را به صدا درآوردند. این صدا ابتدا از ایران خودرو به گوش رسید. ایران خودرویی‌ها که زیان انباشه بیش از ۱۰۰ همتی به قطعه ساز و دیگر اجزا تولید داشتند، به سمت خصوصی‌سازی حرکت کردند. حالا سایپا هم برای عقب نماندن از غافله، در مسیر خصوصی‌سازی است، اما وعده‌هایی که در این بین از سوی خریداران شنیده می‌شود، وعده‌هایی آنچنان بزرگ است که شکست آن بیشتر از پیروزی‌اش احتمال دارد.

خریداران چه کسانی هستند؟

تمامی این نام‌ها تا این مرحله در حد حدس و گمان است و آنچه در روز نهایی مطرح خواهد شد، نام‌های واقعی خواهد بود. در حال حاضر از حدس و گمان می‌توان به نتایجی نسبی رسید. دات وان، مجموعه بابک زنجانی، گروه انتخاب، مجموعه محمد دیانی، کرمان موتور، گروه تجاری گرامی (گلستان) و پترو صنعت صدر، مجموعه علی انصاری، چند نام آشنا و پرقدرت برای تصاحب سایپا به حساب می‌آیند. چهره‌هایی که در حال تلاش برای مدیریت بر سایپا هستند.

دات وان:

بابک زنجانی رزومه مشخصی دارد. در دوران احمدی نژاد در فعالیت‌های مبتنی بر دور زدن تحریم فعال بود، اما به یکباره تبدیل به متخلفی اقتصادی با حکم اعدام شد. سال‌ها از پرونده او گذشت و با وجود مصادره اموالش، باز هم مقداری از طلب‌هایش مانده بود. حالا زنجانی در ساز و کاری ناشفاف به صحنه بازگشته و هرچه را می‌بینید، قیمت می‌کند. از سالن اجلاس اصفهان تا تأسیس شرکت تاکسی رانی و سرمایه‌گذاری در تولید کامیون و واردات هواپیما و. حالا هم نوبت به سایپا رسیده و زنجانی مدعی شده که با تصاحب سایپا، در آنجا خودرو‌های بهتری خواهد ساخت. زنجانی شانس بدی در مقابل سایپا ندارد، اما به نظر نمی‌رسد این فرصت استراتژیک به او داده شود.

گروه انتخاب:

انتخاب به رهبری محمد دیانی، یکی از مهم‌ترین مجموعه‌های اقتصادی کشور است. تصاحب بازار لوازم خانگی در شرایط انحصاری و جلوگیری از ورود کالاهای خارجی باعث شد دیانی بتواند رشد قابل توجهی در میان سرمایه‌داران ایرانی داشته باشد. او سپس برای گام بلند بعدی خود به سراغ هتل‌های پارسیان رفت. بنیاد مستضعفین تصمیم گرفت در یک سکوت خبری و صرفاً با چاپ یک آگهی در روزنامه‌ها، چندین هتل ارزشمند خود را که حالا نگهداری آنها به چالشی برای بنیاد تبدیل شده بود را به بخش خصوصی واگذار کند. این هتل‌های مصادره‌ای که قبل از انقلاب زیرمجموعه هتل‌هایت بودند، پس از انقلاب با مصادره توسط بنیاد مستضعفین به هتل‌های گروه پارسیان تغییر نام دادند و ۴۷ همت قیمت‌گذاری شدند. اگرچه هنوز مشخص نیست این معامله نهایی شده یا خیر، اما نام مهدی دیانی در این میان بسیار شنیده می‌شود. برخی نیز مدعی‌اند که کنسرسیومی مشترک میان دیانی و مهدی جهانگیری برای خریداری این هتل‌ها تشکیل شده و کار خریداری آن هم نهایی شده است. حالا دیانی برای سایپا هم اقدام کرده است. اگرچه طبق سابقه تاریخی، به نظر نمی‌رسد به او اجازه تبدیل شدن به یک قدرت اقتصادی در مقابل نهاد دولت داده شود.

کرمان موتور:

فعالیت ۳۰ ساله کرمان موتور در بازار خودرویی کشور، به این شرکت قدرت انعطاف و اعتبار حضور در بازار را داده است. اگرچه کیفیت و قیمت خودرو‌های کرمان چندان نتوانسته جامعه را راضی نگه دارد، اما در هر حال کرمان موتور یک واقعیت در بازار خودرو ایران است. کرمان موتور در پیوند با بازار کره جنوبی و چین، به یک مونتاژ کار ماهر تبدیل شد، اما انتظارات جدی‌تری از این شرکت وجود دارد. حالا کرمان موتور وارد چرخه تصاحب سایپا شده است. کرمان موتور تا اینجا کار تنها خریدار خودرویی، سایپا محسوب می‌شود و به همین خاطر برخی از کارشناسان مدعی‌اند که تشکیل یک کنرسیوسیوم با حضور قطعه سازان و کرمان موتور، سرنوشت نهایی خصوصی‌سازی سایپا است.

گروه تجاری گرامی:

گلستان یک مجموعه تجاری خانوادگی با عمر نزدیک ۴۴ سال است. این مجموعه کار خود را از تولید تی بگ آغاز کرده، سپس به تولید و صادرات پسته مشغول شده و در دهه هفتاد هم تلاش‌هایی برای واردات خودرو از ژاپن داشته که در این مرحله تماماً با شکست مواجه شده است. اطلس پارت، کشت و صنعت سیب زمینی شاد، کشت و صنعت گلداران، اندیشه صادق یزد، سفید کلاه، شیلان برنج شمال و. نیز بخش دیگری از فعالیت‌های حوزه غذایی این مجموعه است. البته گروه گرامی با وجود شکست بزرگ در دهه هفتاد دست از واردات خودرو نکشید و با تشکیل آسان موتور و اطلس موتور، اقدام به واردات خودرو کرد. یکی از دلایلی که شانسی برای این گروه تجاری در جهت خرید سایپا تصور نمی‌شود، رزومه متناقض و ضعیف او در حوزه خودرو است. به باور کارشناسان خودرو، خریدار سایپا الزاماً نباید خریدار پولداری باشد، بلکه باید یک فعال اقتصادی موفق و نام آشنا و درگیر با بازار خودرو باشد.

علی انصاری:

علی انصاری به خودی خود دارای یک هویت اقتصادی است و نیازی نیست که با مجموعه‌اش معرفی شود. او با عنوان پتروصنعت صدر برای خرید سایپا کاندید شده است. حافظه جمعی جامعه ایرانی او را با ایران مال، بانک تات، بانک آینده، بازار موبایل و بدهی‌های بانکی و فعالیت‌های نفتی می‌شناسد. خاطره بانک آینده برای جامعه ایرانی، انصاری را همواره در معرض اتهام‌های مالی قرار داده است. او حالا وارد یک معرکه یک میلیارد دلاری شده تا صاحب سایپا شود. طبق پیش‌بینی برخی از کارشناسان، با تصاحب سایپا توسط انصاری، احمد قلعه بانی مجدداً مدیریت سایپا را برعهده می‌گیرد و برخی از برند‌های فرانسوی مانند رنو نیز دوباره به صحنه باز می‌گردند. توان مالی انصاری نشان می‌دهد که احتمال پیروزی او در نبرد تصاحب سایپا، کم نیست.