موادمعدنی و بازسازی؛ اوکراین زیر ذره‌بین منافع!

کد خبر: ۲۱۴۷۳۹

تاریخ: ۱۲ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۷:۴۵

اوکراین و آمریکا توافقی درباره دسترسی ترجیحی آمریکا به منابع معدنی اوکراین امضا کردند. این توافق که شامل سرمایه‌گذاری در بازسازی نیز می‌شود، مورد حمایت و تبلیغ شدید دونالد ترامپ قرار گرفته است.

به گزارش نبض بازار، در ادامه مروری داریم بر موادمعدنی حیاتی، شامل عناصر نادر خاکی، و دیگر منابع طبیعی موجود در اوکراین؛

عناصر نادر خاکی چیستند و چه کاربردی دارند؟

عناصر نادر خاکی گروهی از ۱۷ فلز هستند که برای ساخت آهن‌رباهایی استفاده می‌شوند که انرژی را به حرکت تبدیل می‌کنند؛ برای خودروهای برقی، تلفن‌های همراه، سیستم‌های موشکی و سایر وسایل الکترونیکی. جایگزین مناسبی برای آن‌ها وجود ندارد.

بر اساس بررسی زمین‌شناسی ایالات متحده، ۵۰ ماده معدنی به‌عنوان مواد حیاتی شناخته می‌شوند که شامل عناصر نادر خاکی، نیکل و لیتیوم نیز می‌شوند.

مواد معدنی حیاتی برای صنایعی مانند دفاعی، لوازم پیشرفته، هوافضا و انرژی‌های سبز ضروری‌اند.

اوکراین چه منابع معدنی‌ای دارد؟

طبق داده‌های اوکراین، این کشور دارای ذخایری از ۲۲ مورد از ۳۴ ماده معدنی شناسایی‌شده توسط اتحادیه اروپا به‌عنوان مواد حیاتی است. این‌ها شامل مواد صنعتی و ساختمانی، فروآلیاژها، فلزات گران‌بها و غیرآهنی، و برخی عناصر نادر خاکی هستند.

بر اساس داده‌های مؤسسه زمین‌شناسی اوکراین، این کشور عناصر نادر خاکی مانند لانتانوم و سریم (مورد استفاده در تلویزیون‌ها و سیستم‌های روشنایی)، نئودیمیوم (مورد استفاده در توربین‌های بادی و باتری خودروهای برقی)، و اربیوم و ایتریوم (با کاربردهایی از انرژی هسته‌ای تا لیزرها) را در اختیار دارد. پژوهش‌های تأمین‌شده توسط اتحادیه اروپا همچنین نشان می‌دهند که اوکراین ذخایری از اسکاندیوم نیز دارد. داده‌های دقیق طبقه‌بندی‌شده هستند.

مجمع جهانی اقتصاد گفته است که اوکراین همچنین می‌تواند تأمین‌کننده کلیدی لیتیوم، بریلیم، منگنز، گالیم، زیرکونیوم، گرافیت، آپاتیت، فلوریت و نیکل باشد.

سازمان زمین‌شناسی دولتی اوکراین اعلام کرده این کشور دارای یکی از بزرگ‌ترین ذخایر تأییدشده لیتیوم در اروپا، به میزان تقریبی ۵۰۰٬۰۰۰ تن متریک است – ماده‌ای حیاتی برای باتری‌ها، سرامیک و شیشه.

اوکراین ذخایر تیتانیوم دارد که بیشتر در مناطق شمال‌غربی و مرکزی واقع شده‌اند، در حالی که لیتیوم در مناطق مرکزی، شرقی و جنوب‌شرقی یافت می‌شود.

ذخایر گرافیت اوکراین که یکی از اجزای کلیدی در باتری‌های خودروهای برقی و راکتورهای هسته‌ای است، ۲۰ درصد منابع جهانی را شامل می‌شود. این ذخایر در مناطق مرکزی و غربی قرار دارند.

اوکراین همچنین ذخایر قابل‌توجهی از زغال‌سنگ دارد، اگرچه بیشتر آن‌ها اکنون تحت کنترل روسیه در مناطق اشغالی هستند.

تحلیل‌گران معدنی و اقتصاددانان می‌گویند که در حال حاضر هیچ معدن تجاری فعال عناصر نادر خاکی در اوکراین وجود ندارد.

چین بزرگ‌ترین تولیدکننده جهانی عناصر نادر خاکی و بسیاری دیگر از مواد معدنی حیاتی است.

از توافق چه می‌دانیم؟

دو کشور این توافق را در واشنگتن امضا کردند، پس از ماه‌ها مذاکرات گاه پرتنش، که تا آخرین لحظات نیز با عدم قطعیت همراه بود، به‌طوری که در آخرین لحظه با مشکلی غیرمنتظره مواجه شد.

این توافق یک صندوق سرمایه‌گذاری مشترک برای بازسازی اوکراین ایجاد می‌کند، در حالی که ترامپ در تلاش است تا به یک توافق صلح در جنگ سه‌ساله روسیه در اوکراین دست یابد.

عکسی که وزارت خزانه‌داری ایالات متحده در پلتفرم ایکس منتشر کرد، اسکات بسنت وزیر خزانه‌داری آمریکا و یولیا سویریدنکو معاون اول نخست‌وزیر اوکراین را در حال امضای توافق نشان می‌دهد. وزارت خزانه‌داری اعلام کرد که این توافق «تعهد دولت ترامپ به یک اوکراین آزاد، مستقل و شکوفا را به‌وضوح نشان می‌دهد.»

سویریدنکو در ایکس نوشت که این توافق، سرمایه‌گذاری ایالات متحده در این صندوق را پیش‌بینی می‌کند. او همچنین گفت این توافق شامل کمک‌های جدیدی مانند سامانه‌های دفاع هوایی برای اوکراین نیز می‌شود. ایالات متحده این پیشنهاد را به‌طور مستقیم تأیید نکرد.

سویریدنکو گفت این توافق به اوکراین اجازه می‌دهد «خود تعیین کند چه چیزی و در کجا استخراج شود» و مالکیت زیرسطحی همچنان در اختیار اوکراین باقی می‌ماند.

او گفت بر اساس این توافق، اوکراین هیچ تعهد بدهی‌ای نسبت به ایالات متحده ندارد، که این موضوع یکی از نکات کلیدی در مذاکرات طولانی دو کشور بوده است. او همچنین گفت توافق‌نامه با قانون اساسی اوکراین و کمپین پیوستن اوکراین به اتحادیه اروپا مطابقت دارد.

پیش‌نویس توافق شامل هیچ تضمین امنیتی مشخصی از سوی ایالات متحده برای اوکراین نبود، که یکی از اهداف اولیه اوکراین به‌شمار می‌رفت.

کدام منابع اوکراین تحت کنترل کی‌یف است؟

جنگ باعث ویرانی گسترده در سراسر اوکراین شده و اکنون روسیه حدود یک‌پنجم از خاک این کشور را در اختیار دارد.

بیشتر ذخایر زغال‌سنگ اوکراین که پیش از جنگ صنعت فولاد این کشور را تأمین می‌کردند، در شرق متمرکز بوده و اکنون از دست رفته‌اند.

بر اساس برآورد اندیشکده‌های اوکراینی We Build Ukraine و مؤسسه ملی مطالعات راهبردی، حدود ۴۰٪ از منابع فلزی اوکراین اکنون تحت اشغال روسیه قرار دارند (تا نیمه اول ۲۰۲۴). جزئیات بیشتری ارائه نشده است.

از آن زمان تاکنون، نیروهای روسیه به‌طور مداوم در منطقه شرقی دونتسک پیشروی کرده‌اند. در ماه ژانویه، اوکراین تنها معدن زغال‌سنگ کک خود را خارج از شهر پوکروفسک تعطیل کرد – شهری که نیروهای مسکو در تلاش برای تصرف آن هستند.

روسیه دست‌کم دو ذخیره لیتیوم اوکراین را در طول جنگ اشغال کرده – یکی در دونتسک و دیگری در منطقه زاپوریژیا در جنوب‌شرق. کی‌یف هنوز کنترل ذخایر لیتیوم در منطقه مرکزی کیرووهراد را در اختیار دارد.

اوکراین چه فرصت‌هایی ارائه می‌دهد؟

الکسی سوبولف، معاون اول وزیر اقتصاد، در ماه ژانویه گفت که دولت در حال کار بر روی قراردادهایی با متحدان غربی از جمله ایالات متحده، بریتانیا، فرانسه و ایتالیا برای پروژه‌هایی مرتبط با بهره‌برداری از مواد حیاتی است. دولت پتانسیل سرمایه‌گذاری این بخش را تا سال ۲۰۳۳ حدود ۱۲ تا ۱۵ میلیارد دلار برآورد می‌کند.

سازمان زمین‌شناسی دولتی اعلام کرد که دولت حدود ۱۰۰ منطقه را برای صدور مجوز مشترک و توسعه آماده می‌کند اما جزئیات بیشتری ارائه نکرد.

اگرچه اوکراین دارای نیروی کار بسیار ماهر و نسبتاً ارزان، و زیرساخت‌های توسعه‌یافته است، اما سرمایه‌گذاران موانع متعددی برای سرمایه‌گذاری گزارش داده‌اند. این موانع شامل فرآیندهای ناکارآمد و پیچیده قانونی، دشواری در دسترسی به داده‌های زمین‌شناسی و مشکل در به‌دست آوردن قطعات زمین هستند.

گفته شده این پروژه‌ها سال‌ها برای توسعه زمان نیاز دارند و به سرمایه‌گذاری اولیه قابل‌توجهی احتیاج خواهند داشت.

منبع: فولادنیوز