«نبض بازار» گزارش می‌دهد:

فولاد در ساخت خودرو چه نقشی دارد؟

کد خبر: ۲۱۴۴۹۴

تاریخ: ۲۶ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۵:۰۰

یکی از عناصر مهم شکل‌دهنده خودرو، بدون شک فولاد است. اگرچه در سال‌های اخیر بحث کاهش استفاده از فولاد در خودرو‌ها مطرح بوده، اما هنوز هم جای پای محکمی در این صنعت دارد. طراحان خودرو در سال‌های اخیر به دنبال کاهش وزن خودرو و افزایش استحکام و انعطاف‌پذیری تجهیزات خودرو بوده‌اند؛ این ایده با کاهش سهم فولاد در خودرو پیگیری شد، اما هنوز به نتیجه نهایی نرسیده است.

به گزارش نبض بازار، از خانواده‌ فولادی‌ها، نزدیک 5 مدل در ساخت بدنه و تجهیزات خود به کار می‌رود. فولاد‌ها به شکل ورق‌های سیاه، گالوانیزه و روغنی نیز در تولید بدنه نقش دارند. در ادامه به اهمیت این فولاد‌ها در خودروسازی اشاره خواهیم داشت:

فولاد ضد زنگ: فولادی با 1 درصد کردن و 10.5 درصد کروم که در ساخت موتور احتراق سوخت نقش اساسی ایفا می‌کند و کارشناسان نیز نتوانسته‌اند سهم آن را در خودرو‌سازی کاهش دهند.

فولاد با کربن بالا: این نوع از فولاد استعداد شکنندگی بالایی دارد و در طراحی قاب، بوش، پنل و شاسی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

فولاد کم کربن: این نوع از فولاد نقطه تسلیم ضعیفی دارد. فولاد کم کربن در ساخت قطعات بیرونی، کلاج، رینگ چرخ و واشر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

فولاد گالوانیزه: این نوع از فولاد قوی از آلومینویم عمل می‌کند و 80 درصد بدنه‌ی خود را به خود اختصاص می‌دهد. این در حالیست که آلومینیوم تنها 5 تا 10 درصد وزن خودرو را به خود اختصاص می‌دهد.

فولاد AHSS : ین نوع از فولاد به علت وزن سبک در بدنه به کار برده می‌شود. سایت فولاد آمریکا در رابطه با این نوع فولاد نوشته است: « کاهش جرم با AHSS نه تنها باعث صرفه‌جویی در مواد می‌شود، بلکه به کاهش انتشار گاز‌های گلخانه‌ای در طول چرخه عمر کامل وسیله نقلیه، از جمله ساخت، رانندگی و بازیافت کمک می‌کند. داده‌های ارزیابی چرخه عمر نشان می‌دهد که فولاد، که تقریباً 55 درصد از میانگین خودرو‌های آمریکای شمالی را تشکیل می‌دهد، نسبت به سایر مواد بدنه خودرو، آلاینده‌های کمتری تولید می‌کند. » بزرگترین شرکت‌های فولاد‌سازی جهان نیز سرمایه‌گذاری خود را بر این بخش متمرکز کرده تا توان بیشتری برای چانه زنی با کارخانه جات خودروسازی داشته باشند.

سهم خودرو از فولاد مصرفی جهان

خودرو‌های تولیدی در تمامی جهان، 12 درصد از کل فولاد تولیدی را به خود اختصاص می‌دهند. کاهش استفاده از فولاد در خودروسازی طی 4 سال اخیر مشهود بوده که باعث کاهش تولید فولاد در چین هم شده است. با این وجود هنوز هنوز هم 60 درصد از وزن یک خودرو را فولاد تشکیل می‌دهد.

در جدول زیر به ارقام مربوط به فولاد و خودرو اشاره داشتیم:

سهم خودرو از فولاد مصرفی جهان

12 درصد

سهم فولاد از کل وزن خودرو

60 درصد

سهم فولاد در بدنه خودرو

80 درصد

وزن فولاد در خودرو

900 کیلوگرم

قیمت فولاد مورد استفاده در خودرو‌های ایرانی

10-12 میلیون تومان

سهم فولاد در خودروسازی بزرگترین خودروساز

Mysteel در گزارشی که اخیراً منتشر شده پیش‌بینی می‌کند، تقاضا برای فولاد از بخش خودروسازی چین در سال جاری به ۴۸.۴ میلیون تن برسد که نسبت به سال گذشته ۲.۵ درصد افزایش یافته است.
این گزارش خاطرنشان می‌کند که کاربرد فزاینده فولاد با استحکام بالا و تقاضای فزاینده برای فولاد آلیاژی در وسایل نقلیه با انرژی‌های جدید روند‌های بالقوه برای توسعه فولاد برای خودرو‌ها هستند.
فولاد برای مصارف خودرو در حال حاضر ۶ تا ۷ درصد از کل مصرف فولاد چین را تشکیل می‌دهد.
در فرآیند تولید خودرو، مواد فولادی بیش از ۷۰ درصد وزن خودرو را تشکیل می‌دهند که از ۱.۱ تن در یک سدان معمولی تا ۴.۴ تن در یک واگن متغیر است.
بر اساس این گزارش، به دنبال سبک‌سازی و صرفه‌جویی در مصرف انرژی و کاهش انتشار گاز‌های گلخانه‌ای در خودرو‌ها، خودروسازان به طور فزاینده‌ای از فولاد با استحکام بالا برای کاهش وزن خودرو، بهبود راندمان سوخت و افزایش ایمنی در برخورد استفاده می‌کنند.

فولاد در خودروسازی ایرانی

خودرو‌های ایرانی هم پیوند محکمی با فولاد دارند. فولادسازان ایرانی یکی از مهم‌ترین تامین‌کنندگان زنجیره‌ تولید خودرو در کشورهستند؛ اگرچه هنوز نیاز به توسعه در این ورق‌ها احساس می‌شود. فولاد مبارکه و فولاد گیلان به عنوان یکی از مهم‌ترین تامین کنندگان فولاد خودرویی محسوب می‌شوند، اما مجموعه‌های دیگری نیز در کنار آنها اقدام به تولید ورق‌های مربوط به خودرو می‌کنند. یکی از مواد اختلافی در ایران مسئله‌ی نقش فولاد در قیمت تمام شده‌ی خودرو است. در سال ۱۴۰۲، طبق گفته‌ی فولادسازان، تنها ۸ میلیون تومان از هزینه ساخت خودرو به فولاد مربوط بود. در این بین خودروسازان مدعی‌اند که نوسانات قیمتی فولاد، یکی از علل افزایش قیمت است.

دنیای اقتصاد در گزارشی با عنوان «ورق مورد استفاده در خودرو» نوشته است: «در ساخت پژو ۴۰۵ از ورق سیاه فولاد مبارکه اصفهان در ضخامت ۰.۷ میلیمتر، خودروی سمند از ورق گالوانیزه گرم کشور ژاپن Kobelco با ضخامت ۰.۷ میلیمتر، ورق بدنه ۲۰۶ از ورق گالوانیزه گرم ساخت دو کشور روسیه (severstal) و کره جنوبی (posco) با ضخامت ۰.۶۷ میلیمتر مورد استفاده قرار می‌گیرد.»