نظرسنجی جنجالی | وام ۵۰۰ میلیونی مسکن به درد نمی‌خورد؟

کد خبر: ۲۱۲۸۷۸

تاریخ: ۳۱ فروردين ۱۴۰۴ - ۱۳:۴۶

در یک نظرسنجی تلگرامی، ۹۵ درصد متقاضیان وام ۵۰۰ میلیونی خرید مسکن اعلام کردند این وام کارآمد نیست و نمی‌تواند مشکل مسکن آن‌ها را حل کند؛ در نتیجه نارضایتی فراگیری از این وام شکل گرفته است.

به گزارش نبض بازار جهش های متوالی قیمت مسکن، تورم عمومی بالا، افت درآمد سرانه خانوار و جا ماندن سطح دستمزدها از هزینه و تورم عمومی باعث شده تا خرید خانه برای بخش قابل‌توجهی از مردم کشور تبدیل به رویایی دور از دسترس شود؛ در این شرایط افزایش 100 میلیون تومانی سقف وام مسکن نیز نمی‌تواند کمک موثری برای خانه دار شدن افراد باشد. نتیجه نظرسنجی دنیای اقتصاد از زوجین در انتظار خانه دار شدن و گفت وگو با صاحب نظران این حوزه نشان از آن دارد که باز شدن گره کور بازار مسکن از مهار تورم و افزایش قدرت خرید آحاد جامعه می گذرد و نمی‌توان با اقداماتی نظیر افزایش 100 میلیون تومانی سقف تسهیلات بانکی، مردم را خانه دار کرد.

در حالی که دولت با معرفی بسته حمایتی ۴۰۰ میلیون تومانی برای مستاجران دهک‌های پایین، تلاش دارد باری از دوش اجاره‌نشین‌ها بردارد، اما تجربه‌های تلخ گذشته، کارشناسان را نسبت به اثربخشی این طرح بدبین کرده است.

جامعه هدف وام ناراضی از وام مسکن

در آخرین روز کاری سال ۱۴۰۳، رقم وام مسکن افزایش یافت، سقف وام برای شهر تهران از ۴۰۰ به ۵۰۰ میلیون تومان رسید؛ این درحالی بود که در مراکز استان ها و شهرهای بزرگ نیز سقف وام مسکن از 320 میلیون به 400 میلیون تومان افزایش یافت. همچنین سقف وام خرید مسکن در شهرهای کوچک نیز از 240 میلیون تومان به 300 میلیون تومان رسید.

عدم تطابق وام مسکن و متوسط قیمت خانه در کشور و به خصوص در شهرهای بزرگ طی سال‌های اخیر کارآیی این وام را زیرسوال برده بود. «دنیای اقتصاد» در گزارش های پیشین خود با بررسی هزینه های جانبی دریافت وام، نظیر خرید اوراق جعاله، دریافت اوراق رهنی و... نشان داده بود که سقف وام مسکن در شهر تهران کفاف خرید 3 مترمربع آپارتمان را می‌دهد. با این وجود افزایش دقیقه 90 سقف وام برای امسال به میزان 100 میلیون تومان نیز، پاسخ مثبتی برای این انتقاد نبود.

«دنیای اقتصاد» به منظور بررسی کارآیی افزایش 100میلیون تومانی سقف دریافت وام مسکن، نظرسنجی از متقاضیان خرید خانه انجام داد. نتیجه این نظرسنجی نیز از عدم کارآیی رشد سقف وام مسکن حکایت دارد.

بازار مسکن فعلا تاثیر خاصی از کاهش ۲۲ هزار تومانی قیمت دلار نگرفته و به گفته فعالان این بازار، خرید و فروش چندانی صورت نمی‌گیرد.

سوال اول نظرسنجی دنیای اقتصاد از مخاطبان خود عبارت بود از: وام خرید مسکن در تهران از 400 میلیون تومان به 500 میلیون تومان افزایش پیدا کرده است؛ آیا تسهیلات جدید می‌تواند به شما زوج فاقد مسکن (خانه اولی) برای صاحب خانه شدن، «کمک موثر» کند؟

95‌درصد شرکت‌کنندگان در این نظرسنجی به این پرسش پاسخ منفی دادند؛ یکی از شرکت‌کنندگان در نظرسنجی نیز این افزایش در سقف وام مسکن را طنز بازار مسکن در سال 1404 عنوان کرد.

سوال دیگر نظرسنجی از مخاطبان نیز عبارت بود از: در شرایط کنونی اقتصادی و اوضاع قیمت مسکن، اولویت سیاستگذار در مواجهه با بحران مسکن باید بر «اصلاح وام مسکن» یا «مهار تورم و تقویت درآمد خانوار» متمرکز باشد؟

89‌درصد از شرکت‌کنندگان در نظرسنجی به این سوال با لزوم تکیه بر مهار تورم و تقویت درآمد خانوار پاسخ دادند.

سوالات این نظرسنجی از خانوارهای بدون خانه و به اصطلاح خانه‌اولی پرسیده شد؛ نکته حائز اهمیت آن بود که اکثریت خانوارهای فاقد خانه ملکی در کشور بر این باورند که با افزایش سقف وام بدون اصلاح شرایط تورمی نمی‌توانند خانه دار شوند. این بررسی نشان از آن دارد که جامعه هدف، وام خرید مسکن، به نتیجه این وام امید چندانی ندارند.

در شرایط کنونی یک آپارتمان با متراژ متوسط در مناطق میانی شهر تهران قیمتی حدود 7 میلیارد تومان دارد؛ بنابراین سقف وام مسکن کفاف خرید حدود 7 مترمربع خانه در شهر را می‌دهد. این محاسبه بدون درنظر گرفتن هزینه های جانبی نظیر هزینه خرید اوراق تسه و... است و درصورت کسر این موارد، سقف وام مسکن کفاف خرید تنها 3.7 متر آپارتمان در مناطق میانی شهر را می‌دهد.

البته در شرایط کنونی خانه هایی کوچک متراژ، در مناطق جنوبی شهر تهران در محدوده قیمتی 2 تا 3 میلیارد تومان نیز برای معامله در دسترس است؛ اما از سویی تعداد این فایل ها محدود بوده و از سوی دیگر لزوما تمامی متقاضیان خانه، به دنبال چنین گزینه هایی نیستند.

از دلایل ناکارآمدی وام تا نتیجه مطلوب

درحالی که سقف وام مسکن با قیمت خانه در کشور تطابقی ندارد، مردم و کارشناسان راه‌حل خانه دار شدن آحاد جامعه را در افزایش سقف وام دنبال نمی کنند. افزایش سقف وام در شرایط کنونی به دلیل تورم بالا و تاثیر آن بر نرخ بهره و عدم توان مالی دولت و بانک‌ها در پرداخت وام با سوبسید موثر باعث می‌شود تا در صورت رشد قابل ملاحظه سقف وام نیز، بخش عمده ای از مردم امکان دریافت و استفاده از آن را نداشته باشند؛ در عین حال منابع مالی بانک‌ها نیز نتواند رشد قابل‌توجه در سقف وام را تامین کند.

طی سال‌های اخیر جهش های متوالی قیمت مسکن، تورم عمومی بالا، افت درآمد سرانه خانوار و جا ماندن سطح دستمزدها از هزینه و تورم عمومی باعث شده تا خرید خانه برای بخش قابل‌توجهی از مردم تبدیل به رویا شود.

در این شرایط کنترل قابل ملاحظه تورم به نحوی که سطح تورم از کانال 30 درصدی فعلی به مرز 10‌درصد برسد و استمرار این رویه برای چند سال متوالی و در ادامه اصلاح قدرت خرید خانوار پایدارترین راهکار برای خانه دار شدن بخش قابل‌توجهی از متقاضیان خانه اولی است.