پشت‌پرده استیضاح وزیر اقتصاد؛ استیضاح یا تسویه‌حساب؟

کد خبر: ۲۰۷۷۳۹

تاریخ: ۰۶ اسفند ۱۴۰۳ - ۱۱:۱۰

بیشتر کارشناسان و عقلای علم اقتصاد در روزهای اخیر بر این اعتقادند که موضوع استیضاح وزیری که تنها ۶ ماه از حضورش در راس وزارتخانه گذشته بیشتر سیاسی بوده و موضوعات و مشکلات اقتصادی در اولویت استیضاح کنندگان نیست.

به گزارش نبض بازار ۳۰ بهمن ماه دکتر مسعود پزشکیان رئیس جمهوری اسلامی ایران در ساختمان آبی بانک مرکزی به صورت سرزده حضور یافت تا به مخالفان رئیس کل اثبات کند که پشت تیم اقتصادی خود است و برنامه های تیم را با قدرت و جدیت پشتیبانی می کند؛ او پیش از آنکه به بانک مرکزی برود به همراه تیم اقتصادی خود به نشست غیرعلنی و غیررسمی مجلس رفت و با نمایندگان درباره افزایش قیمت ارز و سیاست های آینده اقتصادی با توجه به اقدامات دولت جدید آمریکا برای بازگرداندن فشار حداکثری توضیح داد.

بعد از آن بود که محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی در سخنانی کوتاه که مربوط به توضیح درباره حضور رئیس جمهوری در صحن بود گفت که در این جلسه موضوعات اقتصادی به طور دقیق و مفصل بحث شد و تصمیمات خوبی بخصوص در حوزه مسائل و معیشت و موضوعات اقتصادی در بازار ارز و بورس گرفته شد.

وی تاکید کرد: امیدوارم تصمیمات امروز بتواند از مشکلات اقتصادی در عرصه‌های مختلف گره‌گشایی کند.

اما پس از گذشت ساعاتی از پایان جلسه، ویدیویی از یک نماینده در فضای مجازی از سخنرانی اش در این جلسه در فضای مجازی منتشر شده که از نمایندگان خواسته بود به جای استیضاح وزیر اقتصاد، وی را محاکمه کنند. همین موضوع این ذهنیت را ایجاد کرد که ممکن است برخی از نمایندگان به دنبال استیضاح همتی باشند.

اما بعد از آن رئیس جمهوری به دفتر فرزین رئیس کل بانک مرکزی رفت و در سخنانی از وی حمایت قاطعی داشت و گفت که آمده ام تا به شایعات درباره جابجایی رئیس کل پایان دهم.

وی که به منظور بررسی و حمایت از اقدامات کنترلی بانک مرکزی بر بازار طلا و ارز، در نشست رئیس کل و مدیران بانک مرکزی حضور یافته بود، در واکنش به شایعات جابجایی و برکناری فرزین اظهار داشت: «شایعاتی ساخته و در رسانه‌ها منتشر کرده‌اند؛ در این شایعات افرادی را عزل می‌ کنند و بر می ‌دارند و افرادی را هم منصوب می‌ کنند. ما امروز هم در مجلس و هم اینجا از طریق رسانه‌ ها اعلام می ‌کنیم که دست به دست هم خواهیم داد و با کمک هم مشکلات مختلفی را که مردم در کشور با آن مواجه هستند، حل می‌کنیم.»

اما فردای آن روز بعد از اعلام وصول استیضاح عبدالناصر همتی وزیر اقتصاد در صحن مجلس، پزشکیان در یک دیدار اعلام نشده به ساختمان وزارت اقتصاد در باب همایون رفت و در جلسه با وزیر و معاونان وزارتخانه حضور یافت و با اشاره به برخی مباحث مطرح شده درباره استیضاح وزیر امور اقتصادی و دارایی، با بیان اینکه روز گذشته در جلسه غیرعلنی با نمایندگان به برخی سوالات و ابهامات آنها پاسخ گفته شد و طی روزهای آینده نیز دولت و مجلس در این زمینه تعاملات بیشتری خواهند داشت، تصریح کرد: یکی از مهمترین اشکالات کشور ما این است که به وقت وقوع مشکلات به جای اینکه به دنبال علت و راهکار رفع مشکل باشیم، به دنبال مقصر و حذف افراد هستیم.

پزشکیان با طرح این پرسش که اگر دکتر همتی استیضاح شود، آیا مشکلات ارزی و ناترازی‌های مالی اصلاح خواهد شد؟، افزود: ما به دنبال تعمیق همکاری‌ها و هماهنگی با قوای دیگر در چارچوب راهکارهای علمی و کارشناسی هستیم، تمام تصمیمات و سیاستگذاری‌های اقتصادی در جلسه شورای‌عالی هماهنگی اقتصادی سران سه قوه اتخاذ شده و اینکه بخواهیم یک نفر را مقصر جلوه دهیم بی‌انصافی است.

رئیس جمهور تأکید کرد: ما اطمینان داریم که اگر دست به دست هم بدهیم، چشم از بیرون مرزها برداریم و به خدای متعال تکیه کنیم قادر خواهیم بود، همه مشکلات کشور و مردم را حل کنیم.

غیبت درخواست کنندگان استیضاح در جلسه کمیسیون اقتصادی

یک نکته که شاید در این روزها در هیاهوی رسانه چندان دیده نشد، برگزاری جلسه بررسی تقاضای استیضاح وزیر اقتصاد در کمیسیون اقتصادی مجلس بود که ۳۰ بهمن ماه برگزار شد؛ در این جلسه و از بین ۸۹ نفری که گفته می شد تقاضای استیضاح را امضا کردند، نزدیک به ۳۰ نفر حضور داشتند که حدود ۱۲ نفر از آنان نقطه نظرات، محورها و موضوعات مورد نظر خود را مطرح کردند.

این بدان معناست که از ۸۹ نفر امضا کننده تنها ۳۰ نفر حاضر شدند که به پاسخ های وزیر اقتصاد گوش دهند و ۵۹ نفر دیگر حتی به خود زحمت ندادند که به کمیسیون اقتصادی بروند و صحبت های وزیر اقتصاد را گوش دهند.

بهتر است چند ماه به عقب برگردیم؛ در جلسه رای اعتماد همتی در ۲۸ مردادماه امسال یعنی کمتر از ۶ ماه پیش، حسین صمصامی که زمانی هم سرپرست وزارت اقتصاد بود و در ماههای گذشته دلار ۲۰ هزار تومانی را مطرح کرده است، محسن زنگنه که مدرک دکتری علوم اقتصادی (گرایش اقتصاد اسلامی) خود را از دانشگاه اسلامی شریف هدایت الله اندونزی گرفته است و فاطمه محمدبیگی که دارای مدرک دکتری عمومی است، به مخالفت با وزارت همتی پرداختند و بحث هایی را درباره زمان مسئولیتش بر بانک مرکزی مطرح کردند.

اما استیضاح همتی بیشتر از جایی جدی شد که وی محکم درباره واگذاری مدیریت ایران خودرو به بخش خصوصی که عمده سهام آن را در اختیار دارند، ایستاد و خواستار برگزاری قانونی مجمع ایران خودرو آن هم با پشتوانه تاکید رهبر معظم انقلاب اسلامی مبنی بر حمایت از بخش خصوصی شد.

ایران خودرو واحد تولیدی بسیار مهمی است چون یکی از بزرگترین بخش های صنعتی کشور بوده که با توجه به پیگیری های گسترده نمایندگان مجلس در سالیان گذشته، این خودروسازی در برخی از نقاط کشور مانند خراسان، آذربایجان، مازندران، کرمانشاه و فارس اقدام به گسترش مراکز خود کرده است و در تمامی این مراکز، بسیاری از افراد جویای کار با سفارش های نمایندگان پیشین و کنونی، مشغول به کار شدند و همین موضوع باعث افزایش هزینه های این خودروساز شده و به همین دلیل هزاران میلیارد تومان هزینه های اضافی سالیانه بر دوش کشور قرار می دهد.

فدا کردن منافع مردم به پای منافع جناحی

از طرف دیگر برخی از منتقدان مدعی هستند که همتی طرفدار افزایش قیمت دلار و طلا و رشد تورم در جامعه است و با سخنان خود به بازار سیگنال می دهد؛ این درحالیست که همه می دانند و می دانستند که با بازگشت ترامپ به صحنه ریاست جمهوری آمریکا، افزایش قیمت دلار در بازار آزاد به دلیل جنبه های روانی و سیاسی آن غیرقابل اجتناب بوده است، اتفاقی که نظیر آن را در بهار ۱۳۹۷ و خروج آمریکا از برجام شاهد بودیم.

افزایش قیمت طلا نیز خارج از تصمیمات یک وزیر است؛ بازارهای جهانی طلا به دنبال تصمیم ها و سیاست های ترامپ و گروکشی های اقتصادی او از کشورهای دیگر رو به افزایش نهاده و در بازارهای جهانی قیمت این فلز زرد افسار گسیخته است و می رود تا رکورد زنی کند و با این حساب قیمت آن در بازار ایران نیز کاهشی نخواهد بود.

از این رو تحلیل هایی که همتی داشته، دقیق و صحیح بوده و نشان می دهد که او به عنوان سکاندار تیم اقتصادی دولت اشراف دقیقی از بازارهای داخلی و تحولات بین المللی دارد.

قطعا استیضاح همتی سیاسی است

مهدی پازوکی اقتصاددان درباره استیضاح وزیر اقتصاد گفت: اگر موضوع استیضاح همتی، موضوع قیمت ارز است که مسئولیت آن با بانک مرکزی است و رئیس بانک مرکزی مستقل انتخاب می شود و حکم مستقیم از رییس جمهوری دارد.

وی با بیان اینکه به نظر می رسد استیضاح برای وزیری که تنها ۶ ماه است که کار خود را شروع کرده بیشتر جنبه سیاسی دارد، ادامه داد: در دولت قبل بسیاری از افراد در وزارت اقتصاد به عنوان مشاوری که هیچ کاری انجام نمی دادند حضور داشته و پول های هنگفتی نیز دریافت می کردند و آقای همتی جلوی این ریخت و پاش ها را گرفته است.

این اقتصاددادن افزود: همین افراد همچنان در دستگاه های حکومتی به خصوص نمایندگانی که تنها ۴ درصد از رای مردم را همراه خود دارند، دارای نفوذ هستند و وزیر اقتصاد را تحت فشار قرار می دهند و موضوع استیضاح کاملا سیاسی است.

به نظر می رسد که طی روزهای آینده با رایزنی هایی که میان دولتمردان و بخش های مختلف انجام خواهد شد، موضوع استیضاح و زوایای آن بیشتر آشکار شود.

منبع ایرنا