باید منتظر زلزله شدید در تهران باشیم!

کد خبر: ۱۹۸۳۹۸

تاریخ: ۲۹ آبان ۱۴۰۳ - ۰۹:۰۸

شواهد تاریخی نشان می‌دهد محدوده تهران کنونی در سده‌های قبلی چند بار در زلزله‌های شدید تخریب شده و در آینده نیز این اتفاقات قابل تکرار است.

به گزارش سرویس پلاس نبض بازار، مهدی زارع استاد پژوهشگاه بین المللی زلزله، در یادداشتی با عنوان «آیا منتظر زمین‌لرزه‌ای شدید در تهران باشیم؟» در روزنامه اعتماد نوشت: شنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۳ معاون سازمان مدیریت بحران تهران اعلام کرد که در تهران ۱۶ هزار ساختمان بلند ساخته شده که بررسی ایمنی آنها آغاز شده است. وقوع دو زمین‌لرزه با بزرگای بین ۴.۵ تا ۵ در تاریخ ۱۴ مهر و ۱۳ آبان ۱۴۰۳ در شمال گرمسار که هر دو در بخش‌هایی از تهران و اطراف آن در بعضی از ساختمان‌های بلند‌مرتبه تهران احساس شد، پرسش در مورد احتمال زمین‌لرزه‌ای شدید در تهران را مجددا مطرح کرد.

از سوی دیگر در تاریخ ۱۲مرداد ۱۴۰۲ علیرضا زاکانی، شهردار تهران عنوان کرد که یکی از اساتید با ادله‌ای که برایش آورده گفته که تهران ۳۰۰۰ سال است که زلزله نیامده و تهدیدی در حوزه زلزله برای تهران وجود ندارد. ولی آیا اساسا احتمال زلزله‌ای بزرگ در تهران وجود دارد؟

شواهد تاریخی نشان می‌دهد که بله، محدوده تهران کنونی در سده‌های قبلی چند بار در زلزله‌های شدید تخریب شده و در آینده نیز این اتفاقات قابل تکرار است. ضمنا در صورت وقوع زلزله‌ای به بزرگای ۷، تهران به دلیل آسیب‌پذیری‌های منحصربه‌فردش احتمالا خسارت‌های فاجعه‌باری را تجربه خواهد کرد. در اینجا یک تفکیک گام به گام دقیق از آنچه چنین سناریویی می‌تواند به همراه داشته باشد، آورده شده است:

با توجه به اینکه تهران خانه بسیاری از ساختمان‌های بلندمرتبه است که بدون رعایت دقیق استانداردهای ‌ایمنی لرزه‌ای ساخته شده‌اند، تخریب‌های سازه‌ای قابل‌توجهی انتظار می‌رود. ساختمان‌ها در مناطق پرجمعیت ممکن است فرو بریزند و منجر به تخریب گسترده در سراسر محله‌ها شود. تراکم جمعیت تهران با حدود ۹.۸ میلیون نفر در سال ۱۴۰۳ و حدود ۱۶ میلیون نفر که در محدوده تهران و پیرامون آن زندگی می‌کنند به این معنی است که هر گونه خرابی ساختاری قابل توجهی می‌تواند هزاران تلفات و جراحت به همراه داشته باشد.

در چنین شرایطی خدمات اورژانسی در تلاش برای پاسخگویی به حوادث متعدد به‌طور همزمان نارسا خواهد بود. زیرساخت‌ها و شریان‌های حیاتی مانند جاده‌ها، پل‌ها و سامانه‌های حمل‌ونقل عمومی احتمالا با آسیب شدید یا خرابی کامل مواجه می‌شوند. خیابان‌های باریک مملو از بلندمرتبه‌ها مانع از عملیات نجات و تلاش‌های واکنش اضطراری می‌شود و تخلیه و ارسال کمک‌ها را پیچیده می‌کند. عبور شریان‌های اصلی بنزین از تهران و همچنین لوله‌کشی گاز در تهران و استفاده گسترده از گاز طبیعی برای گرم کردن و پخت و پز خطرات بیشتری را به همراه دارد.

پاره شدن شبکه گاز می‌تواند آتش‌سوزی در سراسر شهر را شعله‌ور و اثر فاجعه را تشدید کند. نمونه‌ای از این رخداد به ایجاد فروچاله و انفجار در خط لوله گاز در مترو شهران در ۲۸ خرداد ۱۳۹۵ در شمال‌غرب تهران مربوط است. این خطر در ساختمان‌های قدیمی‌تر که اقدامات ایمنی ممکن است به درستی اجرا نشده باشد، افزایش می‌یابد. با توجه به اینکه بیمارستان‌ها در میان سازه‌های ناایمن شناسایی‌شده قبل از زلزله ساخته شده‌اند، امکانات پزشکی برای مقابله با هجوم افراد آسیب‌دیده محدود است. در تهران حدود ۲۵ هزار تخت بیمارستانی وجود دارد . مناطق ۶، ۱۲ و ۳ بیشترین بیمارستان و مناطق ۱۹، ۲۱ و ۱۵ کمترین بیمارستان به ازای جمعیت را دارند.