کاری که سایپا در فراز و فرودهای سیاسی کرد

کد خبر: ۱۹۶۶۷

تاریخ: ۲۸ خرداد ۱۳۹۸ - ۱۶:۵۴

به گزارش نبض بازار ، صنعت خودروسازی برای برون رفت از مشکلاتی که پیش روی خود می بیند نیازمند تولید است. تولید به معنای اینکه هم سطح قابل قبولی از بازار رقابتی را به وجود بیاورد و هم تیراژ تولید افزایش پیدا کند. افزایش رقابت پذیری سبب شده تا امروز در دنیا شاهد کاهش عمر استفاده از مدل خودروها باشیم این مدل اقتصادی به ما می گوید که در همه ی بخشها نیازمند بازمهندسی هستیم. اما آیا به راستی می توان صنعت خودروسازی را در ایران با سایر کشورها مقایسه کرد؟ آنچه که کاملا پیداست جواب منفی به این سؤال است زیرا در شرایطی عمر استفاده از یک مدل خودرو در بازار جهانی به کمتر از یکسال کاهش پیدا کرده که بستر تولید و مکانیزم آن در اکثر نقاط دنیا با کشورمان متفاوت است. آنچه که امروز بر روی صنعت مادر کشور سایه انداخته و شرکتهای بزرگی مانند سایپا را درگیر کرده کانونهای تحریم است که یکی از مهم ترین و محوری ترین آنها خودروسازی است. با این رویکرد هر نوع تغییر در این فضا به دیپلماسی ارتباط پیدا میکند. مایکل پورتر در کتاب معروف استراتژی رقابتی خود، نیروهای پیش برنده رقابت در صنعت را عبارت از رقبای موجود، خریداران، تامین کنندگان، رقبای بالقوه و محصولات جایگزین عنوان می کند.
درباره ی خریداران باید گفت این طبقه از خریداران با توجه به ویژگی های مالی یا شرایط و الزامات خاص خرید خودرو از بین خودروهایی در بازده قیمتی مناسب خودرویی برای خرید انتخاب می نمایند. تعداد مشتریان بالقوه را می توان از طریق پایشهایی آماری بر اساس شغل، سطح درآمد، تعداد اعضای خانوار و ... تخمین زد. مهمترین فاکتور خودروسازان فروش محصول است و هیچ کس نمی تواند اذعان کند که خودروساز خودروی تولیدی خود را نکه می دارد زیرا هزینه ی نگهداری آن خیلی بیشتر از سودی است که بعدا به دست می آید با این گریز باید گفت شرکتی مانند سایپا که رکورددار فروش خودرو در ایران است با توجه به تحلیل داده های بازار و با در نظر گرفتن وسع مردم اقدام به تولید و فروش می کند. مطمئنا اینکه خودرویی مانند پراید در سبد تولید سایپا سالهاست که قرار دارد با توجه به همین رویکردست. قدرت تقاضا میزان عرضه را مشخص می کند. صنعت خودرو به لکوموتیو صنایع در اقتصاد کشورها مشهور است و دومین صنعت مهم در بسیاری از اقتصادهای موفق به حساب می‌آید؛ چراکه این صنعت نقش مهمی در رشد ارزش افزوده بخش صنعت و به‌دنبال آن رشد اقتصادی دارد؛ بنابراین چون این صنعت به‌گونه‌ای بر نبض اقتصاد کشور اثرگذار است، دولت‌ها همواره به آن توجه جدی دارند. در این میان اما علاوه‌بر اثرگذاری تولید خودرو بر اشتغال، صادرات نیز حائز اهمیت است.
دوره های مختلف حضور کشورها در صنعت خودروی کشور گواهی می دهد که بین تحریمهای صورت گرفته و استراتژی کشورها در صنعت مادر همبستگی قوی وجود دارد. به عنوان مثال در دوران قبل انقلاب شاهد حضور امریکایی ها در صنعت خودرو بودیم. دهه ی 60 تجارت دوسویه ژاپن با ایران حضور آنها در کشور فراهم کرد. در دهه ی 70 با آغاز تولید پژو 405 در سال 1368 و کیا پراید در سال 1372 در ایران، صنعت خودرو کشور به شکل گسترده ای با دو خودرو کلاس اقتصادی اروپایی و کره ای پر شد. پراید سابقه تولید در کره جنوبی و آمریکا در قالب یک خودرو صادراتی یا اقتصادی درون شهری، کم مصرف و کم استهلاک را داشت در حالی که 405 لقب خودرو برگزیده اروپا در سال 1988 را با خود یدک می کشید، کمی از پراید گران تر، جادارتر و ایمن تر بود. با وجود آن که هر دو خودرو همچنان به موازات پیکان، ارابه ایرانیان و خودرو ملی کشور به تولید می رسیدند، توانستند با ویژگی های نوین و تنوعی که در سبد محصول به همراه آوردند فصل جدیدی در صنعت خودرو کشور باز کنند. تصور می شد این فصل جدید به سرعت در راستای پیشرفت ورق بخورد؛ اما وقایع سیاسی پس از آن موجب شد این دو خودرو پس از بیش از دو دهه همچنان بر خط تولید حضور مستدام داشته و حتی با کیفیتی به مراتب پایین تر به تولید برسند.
با این حساب باید گفت کارخانه ای مانند سایپا که یکی از دو تولید کننده ی بزرگ خودرو در کشور است باید علاوه بر آنالیز بازار تحلیل درستی از شرایط بین المللی نیز داشته باشد زیر این میزان از فراز و فرود و نقش آفرینی سیاسی در این صنعت گواه خوبی است که نشان دهد مهمترین عامل بازدارنده در مقاطع مختلف مباحث بین المللی است که خارج از کنترل نارنجی پوشان بوده و گاه عرصه را برای تولید تنگ کرده اما سایپا با همه ی حرف و حدیثها همچنان کنار مردم ایستاد و دست از تلاش جهادگرانه برنداشت هرچند که در این مسیر مرارتها و کم لطفی های زیادی را تجربه کرد اما پای قول و قرارش با کشور ماند تا چرخ صنعت کشور همچنان بچرخد.