هشدار جدی: ایران به سمت خشک‌سالی پیش می‌رود

کد خبر: ۱۹۱۱۰۵

تاریخ: ۲۶ شهريور ۱۴۰۳ - ۱۴:۱۵

با توجه به تداوم خشکسالی و تغییرات اقلیمی، ایران وارد سال آبی جدیدی می‌شود که به گفته مسئولان، بسیار خشک و گرم خواهد بود. این شرایط، ضرورت مدیریت جدی مصرف آب در کشور را بیش از پیش آشکار می‌کند.

به گزارش نبض بازار، ایران در آستانه سال آبی جدیدی قرار دارد که به گفته کارشناسان، خشک‌ترین سال‌های اخیر خواهد بود. فیروز قاسم‌زاده، سخنگوی صنعت آب، با اشاره به پیش‌بینی‌های هواشناسی مبنی بر کاهش بارندگی و افزایش دما، از وقوع خشکسالی‌های شدیدتر در کشور خبر داد. وی با بیان اینکه تغییرات اقلیمی و مدیریت نادرست منابع آبی، کشور را با چالش جدی کم‌آبی مواجه کرده است، بر ضرورت تغییر رویکرد در مصرف آب و اتخاذ تدابیر جدی برای مقابله با این بحران تاکید کرد. قاسم‌زاده همچنین بر اهمیت مشارکت همه اقشار جامعه در مدیریت مصرف آب و ایجاد یک اجماع ملی در این زمینه تاکید کرد.

«فیروز قاسم‌زاده» با اشاره به ابعاد و اثرات تغییرات اقلیمی بر منابع آبی گفت: یک سال پیش، در شهریور ۱۴۰۲ بحث فعال شدن «ال‌نینو» و اثر آن بر بارش‌های ایران و شکل‌گیری پاییز پربارش برای کشورمان توسط مراجع ملی و بین‌المللی مورد بحث بود، اما پاییزی که اتفاق افتاد، یکی از خشک‌ترین پاییز‌های نیم قرن اخیر بود؛ به طوری که از سهم ۲۵ درصدی پاییز از بارش سالانه، حدود ۱۶ درصد بارش تحقق یافت و به عبارتی کشور وارد چهارمین سال خشک متوالی با شرایط نامطمئن از نظر ذخایر سد‌های کشور شد.

وی این پدیده را به نوعی ره‌آورد تغییرات اقلیمی و افزایش عدم قطعیت در وقایع اقلیمی خواند و افزود: اما ماجرا به اینجا ختم نشد و وقایع ناشی از تغییر اقلیم، باعث وقوع سیلاب‌های مهیب در نقاط مختلف کشور شد. سیلاب‌هایی که بعضاً حجم آورد آنها در یک واقعه از آورد کل سال آبی حوضه آبریز مربوطه بیشتر بود و امکان مهار آنها فراهم نبود.

سخنگوی صنعت آب کشور بیان کرد: به‌طور مثال در بلوچستان جنوبی سیلاب‌های اسفند ۱۴۰۲ و فروردین ۱۴۰۳ در منطقه «دشتیاری»، سیلاب سد «کهیر» و غیره از این قبیل بودند. البته در برخی مواقع تندسیلاب‌های مخرب رخ می‌داد که حجم آورد آنها بسیار نازل بود، اما به‌دلیل پیک بسیار بالا، باعث وقوع خسارات شدید می‌شد، مشابه آنچه در اردیبهشت ۱۴۰۳ در شهر مشهد اتفاق افتاد.

قاسم‌زاده تصریح کرد: مجموع این اتفاقات باعث شد در یک سال نرمال بارشی، در مناطقی از کشور با رشد بارش بیش از ۵۰ درصد و حجم تولید رواناب بالا مواجه باشیم و در مناطقی دیگر، کاهش بیش از ۱۵ درصدی بارش و خشک شدن برخی رودخانه‌ها تجربه شده و حجم ورودی به مخازن سد‌ها در مقایسه با متوسط ۵ سال گذشته با کاهش حدود ۱۵ درصدی مواجه شود.

وی با بیان اینکه ناپایداری وضعیت منابع آبی و نقص در سیستم‌های تأمین آب در چنین شرایطی، دور از انتظار نیست، گفت: آنچه امروز شاهد هستیم، برآیند رشد جمعیت و کاهش منابع آب در دسترس بوده که با متأثر شدن آن از سالهای خشک، منجر به برخی محدودیت‌ها و تنش‌ها شده است.

سخنگوی صنعت آب کشور با تأکید بر اینکه پاییز ۱۴۰۳ به عنوان فصل آغازین سال آبی ۱۴۰۴ ـ ۱۴۰۳ از منظر مراجع ملی و بین‌المللی هواشناسی، سال خشک و نسبتاً گرمی برای ایران پیش‌بینی شده است، اظهار کرد: این یعنی سایه شوم تغییرات اقلیمی همچنان بر روی منابع آبی کشور بوده و رودخانه‌های خشک کشور و کسری مخزن آبخوان‌ها، باید منتظر یک تلنگر دیگر باشد.

قاسم‌زاده افزود: آنچه واضح است، این است که عدم قطعیت‌های اقلیمی، بالا رفته است و روند عمومی تغییرات در درازمدت به نفع منابع آبی کشور ایران نیست؛ پس کشورمان ایران، راه دیگری جز سازگاری با این شرایط و مدیریت مصرف آب ندارد.

وی استفاده از روش‌های بهینه مصرف، کاهش تلفات منابع آبی، کاهش مصرف، تأمین اقتصادی‌تر نیاز‌های آبی و افزایش بهره‌وری را از جمله راه‌های پایداری محیط‌زیست کشور و معیشت مردم در شرایط جدید دانست و گفت: آنچه به‌وضوح قابل درک است، همه این راه‌حل‌ها در بستر یک حکمرانی مطلوب و با نقش‌آفرینی صحیح و مسئولانه سه ضلع حاکمیت، بخش خصوصی و جامعه مدنی در بستر قوانین و اسناد بالادستی قابل تحقق خواهد بود که اصلی‌ترین بعد آن، «وفاق ملی» برای مدیریت مصرف آب است.

سخنگوی صنعت آب کشور بیان کرد: امروز باید بپذیریم که مدیریت آب و رهیافت برای خروج از بحران آب، بدون ایجاد شتاب در تغییر فرهنگ عمومی مصرف آب، ایجاد روحیه دغدغه‌مندی عمومی برای مقابله با بحران آب، جلب مشارکت تمامی گروداران و ایجاد همدلی اجتماعی در این خصوص مقدور نخواهد بود.

وی، لازمه چنین تغییری را ایجاد فضای شفاف بین ذینفعان، گفتگوی بین اضلاع سه‌گانه حکمرانی و ایجاد زمینه‌های فهم مشترک از موضوعات آب دانست و افزود: در چنین شرایطی، سازوکار جامع و شفافی برای اولاً سیاستگذاری صحیح مدیریت مصرف آب، ثانیاً پیگیری و اجرای برنامه‌ها و سیاست‌ها و ثالثاً پایش، ارزیابی و حفاظت کمی و کیفی منابع آب، شکل خواهد گرفت.

قاسم‌زاده گفت: امروز همه باید برای مدیریت مصرف آب تلاش کنیم و بدانیم که هر قطره مصرف کمتر آب، به پایداری سرزمین و تأمین مطمئن آب کمک خواهد کرد.

منبع: صدا و سیما