بازار سرمایه در تب و تاب تغییر؛

نبض بازار سرمایه در انتظار معجزه پزشکیان

کد خبر: ۱۸۵۲۵۰

تاریخ: ۰۷ مرداد ۱۴۰۳ - ۲۱:۰۷

بازارها در ایران این روزها حال و روز خوشی ندارند. نوسانات شدید نرخ ارز، تورم فزاینده و رکود در بازار سرمایه، همه و همه نشان از چالش‌های بزرگی است که دولت جدید با آن روبرو است.

به گزارش نبض بازار،بازار سرمایه واقتصاد ایران در سال‌های اخیر با چالش‌های جدی مواجه بوده است. تورم بالا، نوسانات شدید نرخ ارز، رکود در تولید و کاهش قدرت خرید مردم، از جمله مهم‌ترین مشکلات اقتصادی کشور هستند.

با روی کار آمدن دولت چهاردهم و انتخاب مسعود پزشکیان به عنوان رئیس جمهور امید‌ها به بهبود شرایط اقتصادی افزایش یافته است. اما آیا پزشکیان می‌تواند با چالش‌های بزرگی همچون تورم، نوسانات ارز و رکود بورس مقابله کند؟ در این گزارش، به بررسی اولویت‌ها و چالش‌های بازار‌های ایران در دولت سیزدهم پرداخته‌ایم.

بازار ارز کانون توجه دولت جدید

نوسانات شدید نرخ ارز یکی از مهم‌ترین چالش‌هایی است که اقتصاد ایران با آن مواجه است. عوامل مختلفی از جمله تحریم‌ها، نوسانات قیمت نفت، افزایش نقدینگی و انتظارات تورمی در نوسانات نرخ ارز نقش دارند. دولت سیزدهم برای کنترل نرخ ارز باید به دنبال راهکارهای زیر باشد:

-کنترل نقدینگی: یکی از مهم‌ترین عوامل موثر بر نرخ ارز، حجم نقدینگی در اقتصاد است. دولت باید با اتخاذ سیاست‌های پولی مناسب، از افزایش بی‌رویه نقدینگی جلوگیری کند.

-مدیریت انتظارات: ایجاد ثبات و اطمینان در بازار ارز، یکی از مهم‌ترین اقداماتی است که دولت می‌تواند برای کنترل نوسانات انجام دهد.

-توسعه صادرات غیرنفتی: افزایش صادرات غیرنفتی می‌تواند به تقویت ارزش پول ملی و کاهش فشار بر نرخ ارز کمک کند.

-مذاکرات هسته‌ای: موفقیت در مذاکرات هسته‌ای و رفع تحریم‌ها، می‌تواند به کاهش نوسانات نرخ ارز کمک کند.

بازار سرمایه؛ در انتظار احیا

بازار سرمایه نیز یکی از بخش‌های مهم اقتصاد است که در سال‌های اخیر با نوسانات شدید مواجه بوده است. عوامل مختلفی از جمله تحریم‌ها، عدم اطمینان سرمایه‌گذاران و دخالت‌های دولت در قیمت‌گذاری‌ها، بر عملکرد بازار سرمایه تاثیر گذاشته است. دولت سیزدهم برای احیای بازار سرمایه باید به دنبال راهکارهای زیر باشد:

-شفافیت و کاهش دخالت دولت: دولت باید با کاهش دخالت‌های خود در بازار و افزایش شفافیت، به اعتماد سرمایه‌گذاران کمک کند.

-حمایت از شرکت‌های تولیدی: حمایت از شرکت‌های تولیدی و افزایش سودآوری آن‌ها، می‌تواند به جذب سرمایه‌گذاران به بازار سرمایه کمک کند.

-توسعه ابزارهای مالی: توسعه ابزارهای مالی جدید و متنوع، می‌تواند به افزایش جذابیت بازار سرمایه کمک کند.

به نقل از اکو ایران:در روز تنفیذ ریاست جمهوری کشور، بازار سرمایه، ادارات و بانک‌ها به خاطر گرمای هوا و کم‌بود برق تعطیل شدند و به همین خاطر معلوم نشد که واکنش بازار سرمایه به مراسم تنفیذ چگونه است؟در این گزارش دیدبان به بررسی اولویت‌ها و چالش‌ها در بازارها می‌پردازد که توجه دولت چهاردهم را می‌طلبد.

دو‌ مسئله اساسی در بازار ارز

در بررسی بازار ارز در کشور در این روزها دو مسئله اساسی وجود دارد که باید این مورد توجه قرار بگیرد یکی از این موارد انتظارات و دیگری موضوع نقدینگی است.

انتظارات

در باب انتظارات می‌توان اولین مورد را آرامش فضای داخلی و هماهنگی در اجرای امور کشور دانست. شاید اولین مساله وزرای انتخابی و نحوه گرفتن رای اعتماد از مجلس توسط وزرا است.

دولتی که بتواند ایجاد اجماع در داخل کند و امور داخلی را با وحدت و آرامش پیش ببرد پشت میز سیاست خارجه هم با قدرت و توان بیشتری حاضر خواهد شد و بازار ارز اگر شاهد چنین آرامش و هماهنگی باشد به سختی طغیان می‌کند.

توازن نیروها در سیاست خارجی نیز از ابزار مهم دولت در کنترل بازار ارز است. بازار ارز نشان داده که به تنش‌هایی که در سیاست خارجه ایجاد می‌شود  حساس است به همین خاطر کنترل فضای سیاست بین‌الملل برای بازار ارز حائز اهمیت است که البته با توجه به شرایط پرریسک جهانی، مانند تنش‌های منطقه‌ای، انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا، جنگ اوکراین و روسیه، درگیری احتمالی چین و تایوان به نظر می‌رسد این مساله دقت و هوشمندی زیادی را طلب می‌کند.

نقدینگی

کنترل نقدینگی هم عامل مهمی برای کنترل نرخ دلار و تورم است. آنکه دولت بودجه خود را متوازن بنویسد و با اجرای سیاست مالی مناسب با بانک مرکزی در کنترل تورم و نرخ دلار همسو باشد حایز اهمیت بسیار است.

یکی از مواردی که گفته می‌شود لازم است دولت برای کنترل تورم و توسعه اقتصادی انجام دهد، رفع ناترازی‌ها در بودجه و قیمت انرژی است. پیشنهاداتی برای اصلاح قیمت انرژی به دولت شنیده می‌شود. گفته می‌شود ارزان بودن قیمت سوخت باعث قاچاق معکوس سوخت و افزایش مصرف شده است به نحوی که ایران از صادرکننده بنزین به واردکننده آن تبدیل شده است.

اما آنچه از اصلاح قیمت مهم‌تر است انجام این امور در سایه آرامش و رضایت مردم است تا اتفاقاتی مانند آنچه در آبان ۹۸ رخ داد تکرار نشود. چرا که اگر این اصلاحات در بستر آرام جامعه انجام نشود می‌تواند مانند سال ۹۸ اثر معکوس و بدتری داشته باشد.

همچنین استقلال بانک مرکزی و عدم استفاده ابزاری از بانک مرکزی برای کسری بودجه و کاهش وام‌های دستوری برای کنترل تورم، کنترل بازار ارز و نقدینگی اهمیت دارد.

شرح حال بیمار ناخوش بازار سرمایه

حال بازار سرمایه هم این روزها خوب نیست و حتی انتخابات ریاست جمهوری هم نتوانست شرایط را در بازار سرمایه تغییر دهد، به همین خاطر باید دید که پزشکیان و اعضای کابینه او می‌توانند طبیب خوبی برای این بیمار ناخوش باشند یا خیر؟

فضای آرام سیاسی و کاهش ریسک‌های سیستماتیک برای بازار سرمایه حائز اهمیت است. بازار سرمایه ذاتا ریسک‌گریز است و در نقطه مقابل افزایش ریسک غالبا باعث افزایش نرخ ارز می‌شود به همین خاطر کنترل آرامش داخلی و توازن سیاست خارجی می‌تواند شرایط را در بازار سرمایه و ارز آرام کند و حداقل باعث ایجاد ثبات دراین بازار شود.

بازار سرمایه در سایه دولت‌های مختلف از  بخشنامه‌ها و ابلاغیه‌های ناگهانی و قیمت‌گذاری دستوری رنج برده است.

در حال حاضر قیمت‌گذاری دستوری صنعت خودروسازی را با بحران ورشکستگی مواجه کرده و با وجود تورم فزاینده سود بسیاری از شرکتهای بزرگ نسبت به سال‌های قبل کاهش پیدا کرده است. این مساله باعث شده تا سرمایه‌ها از بازار بورس به سایر بازارها مانند مسکن، خودرو، طلا و ارز کوچ‌ کند که خود برای سیاستگذار اقتصادی دردسرآفرین است. چرا که مردم آینده یک دارایی را خریداری می‌کنند و با این اقدامات امیدها به آینده بورس مثبت نیست.

ناترازی انرژی و تعطیلی‌ها

در کنار تمامی این مسایل تعطیلی گاه و بیگاه شرکت‌ها به خاطر ناترازی مصرف انرژی هم مورد توجه است. در زمستان کمبود گاز، شرکت‌ها را به تعطیلی می‌کشد و در تابستان مشکل تامین برق شرکت‌ها را تعطیل می‌کند. اتفاقی که  تکرار آن در تابستان و زمستان بازار ثانویه را هم با افت ارزش معاملات مواجه می‌کند. پس رفع ناترازی انرژی مسئله مهمی است که باید دولت به دنبال رفع آن باشد.

دولت‌ها غالبا نگاه بودجه‌ای به موارد مهمی دارند که بازار سرمایه را تحت تاثیر قرار می‌دهد. به عنوان مثال نرخ خوراک صنایع غالبا چالشی بوده که اهالی بازار سرمایه با آن دست‌و‌پنجه نرم کرده‌اند. نحوه  قیمت‌گذاری کالاها هم برای بازار سرمایه مهم است اینکه اشخاص و افرادی با اظهارات نسنجیده ارکان بورس کالا را بلرزانند و به آن حمله کنند رخسار بازار سرمایه را سرخ می‌کند و حال سهامداران را خراب.