بررسی آخرین وضعیت میمون‌های فضانورد ایرانی بعد از 12 سال پرتاب به فضا

کد خبر: ۱۶۴۳۳۰

تاریخ: ۲۷ آبان ۱۴۰۲ - ۱۳:۰۵

بیش از یک دهه از پرتاب کاوشگرهای حاوی میمون‌های فضانورد ایرانی می‌گذرد، شاید جالب باشد که بدانید این میمون ها در چه وضعیتی هستند؟

به گزارش نبض بازار، پرتاب میمون‌های فضانورد ایرانی با هدف توسعه زیست فضا در دهه ۹۰آغاز شده است و در این راستا دو میمون با نام‌های آفتاب و فرگام به فضا پرتاب شدند.

لازم به توضیح است، ایران در سال ۱۳۹۱ با پرتاب کاوشگر پیشگام و میمون رزوس با نام "آفتاب" و سپس پرتاب کاوشگر پژوهش و میمون "فرگام" به فضا در سال ۱۳۹۲ گام بلندی در حوزه زیست فضا برداشت؛ حالا وضعیت میمون‌های فضانورد ایرانی ۱۲ سال پس از پرتاب چگونه است و آن‌ها کجا هستند؟!

آخرین وضعیت میمون‌های فضانورد ایرانی

طبق پیگیری تسنیم، میمون‌های فضانورد ایرانی یعنی "آفتاب" و "فرگام" حالا یک دهه بعد از پرتاب موفقیت‌آمیز آن‌ها به فضا، هنوز زنده هستند و به حیات خود ادامه می‌دهند.  بعد از پرتاب، این میمون‌ها، زاد و ولد هم کرده‌اند و هم‌اکنون دارای همسر و فرزند نیز هستند!

در حال حاضر این میمون‌ها با مالکیت پژوهشگاه هوا و فضای وزارت علوم در یک مرکز خاص در پژوهشگاه رویان نگهداری می‌شوند.

مشخصات میمون‌های فضایی ایران

میمون‌های فضایی ایران از گونه میمون‌های ماکاک (Macaca mulatta) هستند که در اکثر نقاط جهان خصوصاً آفریقا و جنوب شرق آسیا یافت می‌شوند. در حال حاضر ۲۲ گونه مختلف ماکاک شناسایی شده که مشهورترین آن‌ها ماکاک رزوس (Rhesus Macaque) است. این گونه معمولاً در آزمایش‌های زیست‌شناسی و رفتار شناختی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

رنگ بدن ماکاک رزوس که اغلب میمون رزوس نامیده می‌شود، قهوه‌یی یا خاکستری و رنگ صورت آنها، صورتی است. قد جنس نر رزوس بالغ به‌طور میانگین ۵۳ سانتی‌متر و وزن آن ۷,۷ کیلوگرم است. قد جنس ماده بالغ ۴۷ سانتی متر و وزن آن ۳,۵ کیلوگرم است و دم‌شان حدود ۲۰ تا ۲۳ سانتی‌متر طول دارد.

کاوشگر پیشگام و میمون رزوس "آفتاب"

تجربه نخستین پرتاب حامل موجودات زنده به فضا توسط محققان فضایی کشورمان در سال ۸۸ باعث شد ۳ سال بعد، جمهوری اسلامی ایران در ۹ بهمن ماه ۱۳۹۱ گام بزرگی در زمینه پرتاب کپسول‌های زیستی برداشت و سازمان فضایی ایران "کاوشگر پیشگام" را به‌همراه یک میمون رزوس به‌نام "آفتاب" با موفقیت به‌مدت ۲۰ دقیقه به ارتفاع ۱۲۰ کیلومتری زمین پرتاب کرد و آن را بازگرداند.

این کاوشگر پس از اوج‌گیری تا ارتفاع ۱۲۰ کیلومتری در بازگشت به زمین بازیابی و میمون رزوس "آفتاب" در شرایط مناسب و در صحت و سلامت کامل از کپسول خارج شد و عملیات ریکاوری به‌روی آن انجام شد!

کاوشگر پژوهش و پرتاب میمون "فرگام" به فضا

کاوشگر پژوهش با مأموریت اعزام دومین میمون فضانورد به فضا و در کلاس D در سال ۱۳۹۲ به فضا پرتاب شد و ۱۲۰ کیلومتر از سطح زمین فاصله گرفت. "کاوشگر پژوهش" حامل میمونی به نام "فرگام" از نژاد رزوس نر بود که توسط ایران به فضا پرتاب شد.

این کاوشگر پس از بهبود و توسعه زیرسامانه‌های کاوشگر پیشین و افزایش قابلیت اطمینان آن، برای پرتاب با یک حامل سوخت مایع در روز شنبه، ۲۳ آذر ماه ۱۳۹۲ آماده شد.

برای انجام تحقیقات زیست فضایی در کاوشگر پژوهش، سه میمون آموزش دیده و حساسیت‌زدایی شده با نام‌های فرگام، ترنج و ترنگ حضور داشتند. این سه میمون با محدوده سنی، وزنی و ابعاد بدنی مشخص، متناسب با نوع مطالعه انتخاب شدند.

از میان این سه، فرگام به عنوان دومین میمون فضانورد ایرانی برای سفر به فضا و دو میمون دیگر به عنوان فضانورد ذخیره انتخاب شدند.

برنامه دولت رئیسی برای پرتاب کاوشگر به فضا

بعد از پرتاب موفقیت‌آمیز کاوشگر پیشگام و کاوشگر پژوهش که شامل میمون‌های فضانورد ایرانی بودند، امید می‌رفت در سال‌های نه‌چندان دور، رویای ارسال نخستین فضانورد ایرانی با کاوشگر‌های بومی به واقعیت ختم شود، اما در کمال ناباوری بعد از روی کار آمدن دولت یازدهم و دوازدهم، صنعت فضایی ایران دچار وقفه و رکود سنگینی شد و حالا با روی کار آمدن دولت سیزدهم و آیت‌الله سیدابراهیم رئیسی، صنعت فضایی ایران نیز جان تازه‌ای به خود گرفته است.

حسن سالاریه؛ رئیس سازمان فضایی ایران در همین زمینه می‌گوید: ما در دولت سیزدهم به‌دنبال توسعه بخش کپسول‌های فضایی هستیم، در دهه ۸۰ پرتاب‌های کپسول موفق و ارزشمندی را داشتیم و به‌زودی پرتاب این کپسول‌ها از سر گرفته می‌شود و این موضوع برای صنعت فضایی کشور بسیار مهم است.

سالاریه همچنین تاکید کرده بود: "زیست فضا" موضوعی است که در دستور کار ما قرار دارد. پرتاب کپسول‌های زیستی دچار توقف شده بود که در دولت سیزدهم با پیگیری‌های انجام شده، نخستین پرتاب کپسول زیستی در ایام پیشرو در سال ۱۴۰۲ را خواهیم داشت.

با توجه به این گفته‌های مسئولان سازمان فضایی ایران،احتمال پرتاب کپسول زیستی ایران برای سومین بار در سال ۱۴۰۲ دور از انتظار نیست و باید منتظر خبرهای خوش صنعت فضایی ایران در حوزه زیست فضا باشیم.