ناگفته هایی از اجرای ناقص متناسب سازی حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی

کد خبر: ۱۵۳۴۹۰

تاریخ: ۰۷ خرداد ۱۴۰۲ - ۱۸:۰۱

معاون سابق وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی درباره اجرای متناسب سازی حقوق بازنشستگان سازمان تامین اجتماعی نکات مهمی را ارائه کرد.

به گزارش نبض بازار، بحث متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان در سازمان تامین اجتماعی سالهاست به عنوان یک وظیفه قانونی است اما این سازمان دربرابر اجرای متناسب‌سازی آن سکوت و تعلل‌ کرده است.

حاتم شاکرمی ،معاون سابق روابط کار وزارت کار و کارشناس امور کار و تامین اجتماعی به عنوان یک کارشناس دادگستری درگفتگویی با خبرگزاری ایلنا درباره مسئله متناسب‌سازی و معوقه موسوم به ۲۵ درصد آن نظرات حقوقی نظرمتفاوتی دارد.

فلسفه متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان سازمان تامین اجتماعی از ابتدا چه بود؟

لازم است جهت تنویر افکار عمومی و به خصوص کسانی که در زمینه مسائل کارگری تلاش می‌کنند، نکاتی مطرح شود تا در این زمینه با اطلاعات دقیقی مسائل مورد بحث ارائه شود. واقعیت این است که متناسب‌سازی حقوق مستمری بازنشستگان یک تکلیف قانونی برای جبران افت مستمری آن‌ها نسبت به سال برقراری مستمری بازنشسستگان است. این تکلیف قانونی باید در مورد کلیه احکام بازنشستگانی که تا پایان برنامه ششم توسعه صادر شده و مستمری آن‌ها برقرار شده است، اعمال شود؛ این درحالی است که متاسفانه هنوز سازمان تامین اجتماعی (علیرغم وجود مصوبات) قانونی نسبت به اجرای کامل این وظیفه قانونی خود (در کنار اجرای ماده ۹۶ قانون تامین اجتماعی) اقدام نکرده است. لذا درخصوص متناسب‌سازی مستمری بازنشستگان تامین اجتماعی به دلیل اینکه در متناسب‌سازی سال‌های ۱۳۹۹ و ۱۳۹۸ صد در صد عمل نشده است؛ در واقع در بحث متناسب‌سازی سازمان ۷۵ درصد از کل آن را انجام داده و در مورد بازنشستگان سال‌های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ به جز حداقل‌بگیران سال ۱۴۰۰ هنوز اصلا این تکلیف را انجام نداده است.

این تکالیف قانونی سازمان در راستای متناسب‌سازی مستمری بازنشستگان شامل چه مواردی هستند؟

همانطور که در بیان مطالبات بازنشستگان تامین اجتماعی و نمایندگان‌شان بارها مطرح شده، سازمان تامین اجتماعی در بند (ب) ماده ۱۲ قانون برنامه ششم توسعه مکلف شده است که مطابق قوانین مربوطه در طول اجرای برنامه ششم، حقوق بازنشستگان و مستمری‌بگیران را برای جبران افت میزان مستمری آن‌ها متناسب‌سازی کند.

در بند (ب) بخشنامه ۱/۷۶ سازمان تامین اجتماعی با موضوع متناسب‌سازی مرحله دوم حقوق مستمری بگیران (به تاریخ ۲۲ /۲/ ۱۴۰۰ و به شماره ۱۳۴۵/۱۴۰۰/۱۰۰) متناسب‌سازی حقوق کلیه مستمری بگیرانی که پرونده آن‌ها فعال بوده و همچنین افرادی که تا پایان برنامه ششم توسعه مستمری آن‌ها برقرار می‌شود (و به ویژه بند ۴ این بخشنامه که طبق آن متناسب‌سازی برای افرادی که مستمری آن‌ها در سال ۱۴۰۰ یا تا پایان برنامه ششم برقرار خواهد شد)، مورد تاکید قرار گرفته است.

پس به دلیل اینکه برنامه ششم توسعه در سال ۱۴۰۱ تمدید شده افرادی که در سال ۱۴۰۱ هم بازنشسته شدند مشمول متناسب‌سازی مستمری خود می‌شوند؟

بله؛ دقیقا افرادی که در سال‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۰ هم بازنشسته شدند، مشمول متناسب‌سازی هستند که متاسفانه سازمان تامین اجتماعی به جز در مورد حداقل بگیران سال ۱۴۰۰، متناسب‌سازی را برای ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ اعمال نکرده است.

چرا در میان برخی مدیران سازمان تامین اجتماعی و سایر مسئولان ذی‌ربط به گونه‌ای صحبت می‌شود که این متناسب‌سازی گویا یک هدیه، هبه یا مزایای جانبی بوده که سازمان به بازنشستگان خود اهدا کرده است؟

به هیچ وجه چنین نیست و این یک تکلیف قانونی است و از نظر حقوقی متناسب‌سازی یک «حق مُکتَسِبه» برای کلیه مستمری‌بگیران تا پایان سال ۱۴۰۱ است که متاسفانه سازمان بطور کامل برای بازنشستگان در دو سال گذشته آن را اجرا نکرده است و باید به اجرای قانون تن دهد.

متناسب‌سازی در سال ۱۳۹۹ شامل چه آیتم‌ها و مواردی بوده و به چه گزینه‌هایی اصابت دارد؟

همانطور که گفتم اساسا متناسب‌سازی جبران ضریب افت مستمری در زمان برقراری است که می‌شود اینطور توضیح داده شود:

۱) اعاده سطح مستمری نسبت به زمان برقراری یا همان جبران ضریب افت مستمری که در زمان برقراری مستمری به نسبت حداقل دستمزد به مستمری زمان محاسبه (به نسبت خود حداقل دستمزد) به دست می‌آید. در پایان ضریب بدست آمده ضربدر حداقل دستمزد زمان اجرا می‌شود. اکنون سازمان تامین اجتماعی تنها ۷۵ درصد از آن را اجرا کرده و ۲۵ درصد آن باقی مانده که اولین نقص عملکرد سازمان در این زمینه است.

۲) حداقل پرداختی به کلیه حداقل بگیران، با ۳۰ سال سابقه مصوب شد و حداقل بگیران با ۲۰ سال سابقه و کمتر، و به ازای هر سال مازاد بر ۳۰ سال تا سقف ۳۵ سال مصوب شد.

۳) تفاوت تطبیق تا ۵۰ درصد مستمری اسفندماه سال برقراری: یعنی یکی از آیتم‌های متناسب‌سازی تفاوت تطبیق تا ۵۰ درصد مستمری اسفندماه همان سال برقراری که کمتر از آن نباشد و بالای ۱۰۰ درصد مستمری اسفند سال برقراری هم نباشد.

۴) افزایش کمک معیشتی و مسکن و افزایش هزینه عائله‌مندی که یکسان‌سازی مبلغ آن با بازنشستگان و مستمری‌بگیران سایر دستگاه‌های اجرایی منظور شده است.

۵) مشمولیت متناسب‌سازی براساس قانون و بخشنامه‌های هیات امنا و هیات مدیره سازمان قطعی است و کلیه بازنشستگان تا پایان دوره ۱۴۰۱ مشمول خواهند بود.

در این زمینه می‌شود به گزارش وزیر وقت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مورخه ۱۷ /۳/ ۱۴۰۰ به شماره ۴۵۲۲۱ هم در مورد متناسب‌سازی استناد کرد.

درباره ادعای مدیرعامل سازمان که در صورت اجرای متناسب‌سازی نیز این اقدام تنها ۴ تا ۵ درصد روی میزان مستمری بازنشستگان سایر سطوح تاثیر خواهد داشت، چه نظری دارید؟

آقایان (در مدیریت سازمان تامین اجتماعی) می‌توانند ابتدا بخشنامه و مصوبات متناسب‌سازی را به طور کامل از سال ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۱ در هر ابعاد و آیتم‌هایی که بوده را اجرا کنند و سپس ببینند اجرای کامل با محاسبات کارشناسان خودشان چه میزان تاثیر خواهد داشت! از آنجا که در دو سال گذشته برای مستمری‌بگیران سایر سطوح متناسب‌سازی اجرا نشده، پیشاپیش نمی‌توان نظری داد.

حاتم شاکرمی در پایان این گفتگو مستنداتی را در زمینه ارائه داد که در ادامه می‌خوانید.

در این مستندات حتی کدهای حساب‌های مربوط به متناسب‌سازی در سال‌های مختلف و ردیف‌های مختلف مشخص شده‌اند. همچنین نامه گزارش وزیر وقت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به محمدباقر قالیباف (رئیس مجلس شورای اسلامی) در این رابطه ضمیمه شده است: