شعبده بازی دولت در تامین کسری بودجه خود در ارز 4200 تومانی

کد خبر: ۱۰۵۴۹۶

تاریخ: ۳۰ آذر ۱۳۹۹ - ۱۵:۲۵

بخش زیادی از ارز 4200 تومانی اختصاص داده شده به واردات کالاهای اساسی با استقراض دولت از بانک مرکزی تامین می‌شود.

میزان ارز 4200 تومانی تخصیص داده شده به کالاهای اساسی در دو سال اخیر به مراتب بیش‌ تر از منابع ارزی نفتی دولت بوده و در نتیجه، به نظر می‌رسد دولت بخش زیادی از ارز مذکور را از محل استقراض از بانک مرکزی تامین می‌کند.

در ادامه با ما در نبض بازار همراه باشید.

اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهور در 20 فروردین ماه 97، مصوبه دولت برای تک نرخی کردن ارز و تعیین قیمت 4200 تومانی ارز برای کلیه مصارف را اعلام کرد. بعد از آشکار شدن تبعات سنگین این سیاست غلط بخصوص حراج منابع ارزی کشور در شرایط تحریم، دولت در مردادماه 97 تصمیم گرفت ارز 4200 تومانی را صرفا بابت واردات کالاهای اساسی تخصیص دهد.

حدود دو سال و نیم از مردادماه 97 می گذرد و علی‌ رغم مشخص شدن ناکار آمدی این سیاست در کنترل قیمت کالاهای اساسی و همچنین سایر تبعات اجرای سیاست مذکور مانند ایجاد رانت و همچنین تضعیف تولید داخل، دولت همچنان بر تخصیص ارز 4200 تومانی به این کالاها اصرار دارد. با این وجود، سوالات مهمی درباره شیوه تامین منابع ارزی برای تخصیص ارز 4200 تومانی مطرح است.

همانطور که مقامات ارشد دولتی از جمله مقامات ارشد سازمان برنامه و بودجه بارها بیان کرده اند، دولت ارز 4200 تومانی را با استفاده از منابع ارزی نفتی به وارد کنندگان کالاهای اساسی تخصیص می‌دهد. با این وجود، میزان ارز 4200 تومانی تخصیص داده شده به کالاهای اساسی در سال 98 و هشت ماهه 99 به مراتب بیشتر از منابع ارزی نفتی دولت بوده است.

گزارش خزانه داری کل کشور

براساس گزارش خزانه داری کل کشور، منابع نفتی دولت در سال گذشته، حدود 34 هزار میلیارد تومان یعنی معادل 8.1 میلیارد دلار ارز 4200 تومانی بوده است. با این وجود، براساس اظهارات حسن روحانی رئیس جمهور و اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهور، حدود 15 میلیارد دلار ارز 4200 تومانی در سال 98 به واردکنندگان کالاهای اساسی پرداخت شده است.

منابع نفتی دولت در هشت ماهه امسال 6700 میلیارد تومان بوده که معادل 1.6 میلیارد دلار ارز 4200 تومانی است. این در حالی است که اظهارات عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی نشان می‌دهد هشت ماهه ابتدایی امسال حدود 6.7 میلیارد دلار ارز 4200 تومانی به واردکنندگان کالاهای اساسی پرداخت شده است.

با توجه به همین اختلاف قابل توجه بین منابع ارزی نفتی دولت و میزان ارز 4200 تومانی تخصیص داده شده بابت واردات کالاهای اساسی و همانطور که در یک سال اخیر بارها مراکز پژوهشی مثل مرکز پژوهش‌ های مجلس و رسانه‌ ها مثل خبر گزاری نبض بازار اعلام کرده اند، به نظر می‌رسد بخش زیادی از ارز 4200 تومانی اختصاص داده شده به واردات کالاهای اساسی با استقراض دولت از بانک مرکزی تامین می‌شود. در واقع، یا بانک مرکزی ارز نیمایی از بازار می‌خرد و با قیمت 4200 تومانی به واردکنندگان کالاهای اساسی می فروشد یا بانک مرکزی با استفاده از ذخایر ارزی خود، بخشی از ارز 4200 تومانی مورد نیاز برای واردات کالاهای اساسی را تامین می‌کند.

رفتار دوگانه دولت منجر به ایجاد تورم میشود

با اینکه حدود یک سال از رسانه ای شدن این موضوع می‌گذرد، بانک مرکزی تاکنون درباره گزارش‌ های متعدد مراکز پژوهشی و رسانه‌ ها درباره شیوه عجیب تامین منابع ارز 4200 تومانی، روزه سکوت اختیار کرده و هیچ توضیحی نداده است. وضعیت سازمان برنامه و بودجه هم که رئیس آن تاکید خاصی بر عدم جبران کسری بودجه از محل استقراض دولت از بانک مرکزی دارد، تقریبا مشابه است.

عملا دولت با شعبده بازی بودجه ای که برای تامین ارز 4200 تومانی انجام می‌دهد، در پارادوکس عجیبی قرار دارد. از طرفی، به بهانه کنترل قیمت کالاهای اساسی و کنترل تورم، ارز 4200 تومانی بابت واردات کالاهای اساسی اختصاص می‌دهد و از طرف دیگر بخاطر کمبود منابع ارزی نفتی برای اجرای این سیاست، از بانک مرکزی استقراض می‌کند و تورم را تشدید می‌کند.

البته سیاست رسانه ای بانک مرکزی و بخصوص سازمان برنامه و بودجه درباره این شعبده بازی بودجه ای کاملا قابل درک است. این نهاد های دولتی بخوبی می‌دانند واکنش دادن به اخبار و گزارش‌ های منتشر شده درباره تامین بخشی از ارز 4200 تومانی با استقراض دولت از بانک مرکزی، نهایتا منجر به شفاف شدن ابعاد بیشتری از این سیاست غلط و پر هزینه دولت شده و نهایتا برای دولت گران تمام خواهد شد. به همین دلیل و مشابه سیاستی که در واکنش به گزارش اخیر مرکز پژوهش‌ های مجلس درباره جبران کسری بودجه سال 98 با استقراض 80 هزار میلیارد تومانی دولت از بانک مرکزی در پیش گرفتند، احتمالا در اینجا هم به سکوت معنابخش خود ادامه خواهند داد.

انتهای پیام.