به گزارش نبض بازار- پتروشیمی فنآوران (شفن) به عنوان یکی از بازیگران کلیدی زنجیره متانول، در گزارش عملکرد بهمنماه خود دادههایی را به ثبت رسانده است که نیازمند واکاوی دقیق از منظر کارایی مدیریتی و شفافیت در گزارشگری مالی است. بررسی زیرلایههای این گزارش نشان میدهد که علیرغم پایداری در حجم تولید، انحرافات معناداری در نرخهای صادراتی و نسبتهای فروش به چشم میخورد که پایداری میانمدت سودآوری شرکت را تحت شعاع قرار داده است.
تحلیل ناهمگونی در نرخهای فروش؛ شکاف میان بازارهای داخلی و بینالمللی
برجسته ترین نکته در کارنامه بهمنماه شفن، تفاوت فاحش میان نرخهای فروش صادراتی در مقایسه با نرخهای داخلی است. دادههای کدال نشان میدهد که نرخ متانول صادراتی این شرکت در بهمنماه با انحراف منفی ۵۱.۳ درصدی نسبت به ماه قبل مواجه شده و به عدد ۱۴۶,۱۷۵,۴۳۷ ریال به ازای هر تن رسیده است. این در حالی است که در همین بازه زمانی، نرخ فروش داخلی متانول با رشد همراه بوده و در محدوده ۳۰۳ میلیون ریال تثبیت شده است.
این شکاف قیمتی به این معناست که محصول صادراتی با قیمتی کمتر از ۵۰ درصد نرخ داخلی به بازارهای جهانی عرضه شده است. از منظر نقد کارشناسی، این موضوع میتواند ناشی از دو عامل باشد: نخست، نیاز به اصلاحات سنواتی پنهان در گزارشگری ماه قبل که اکنون در نرخها اعمال شده است، و دوم، اعمال تخفیفهای غیرمتعارف در رینگ صادراتی. مدیریت شرکت مکلف است شفافسازی نماید که چرا بازدهی ارزی محصولات صادراتی به نسبت ارزش جایگزینی داخلی تا این حد تقلیل یافته است، چرا که تداوم این روند به معنای عدم نفع جدی برای سهامداران است.
انجماد دارایی در زنجیره فروش محصولات استراتژیک
بخش دیگری از گزارش عملیاتی که حاکی از چالش در کارایی بازاریابی است، به نسبت تولید به فروش در محصول مونوکسید کربن بازمیگردد. در بهمنماه ۱۴۰۴، از مجموع تولید ۸,۵۳۲ تنی این محصول، تنها ۱,۳۰۳ تن به فروش رسیده است. این نرخ فروش ۱۵.۲ درصدی به معنای رسوب ۸۵ درصد از محصول تولیدی در انبارهاست.
انباشت محصولات در انبار، آن هم در شرایطی که هزینههای نگهداری و سربار تحت تأثیر تورم بخشی در حال افزایش است، منجر به «حبس نقدینگی» در ترازنامه میشود. در دورهای که شرکتها برای تامین سرمایه در گردش با هزینههای مالی بالایی روبرو هستند، حبس ۸۵ درصدی یک محصول استراتژیک در انبار، جریان وجوه نقد را در ماههای پایانی سال با محدودیت مواجه کرده و قدرت مانور شرکت در اجرای طرحهای توسعهای را کاهش میدهد.
فشار هزینههای تامین انرژی و عدم قطعیت در پیشبینیها
در لایه هزینهها، پتروشیمی فنآوران با چالش نرخ گاز مصرفی روبرو شده است. اعمال نرخ ۹۵۰۰ تومانی به ازای هر مترمکعب گاز طبیعی در بهمنماه که ناشی از افزایش ۶۶ درصدی تعرفههای زمستانی است، بهای تمامشده محصولات را به شدت تحت فشار قرار داده است.
نکته قابل تأمل، اصلاحات مکرر در گزارشهای انرژی ماه گذشته است که نشاندهنده عدم قطعیت در پیشبینیهای بودجهای مدیریت و غافلگیری شرکت در برابر تصمیمات رگولاتوری است. اصلاحات مربوط به آذرماه که در گزارش دیماه منعکس شد، گویای این واقعیت است که ساختار مالی شرکت در رصد و پیشبینی نرخهای ابلاغی با تأخیر عمل میکند. پایداری سودآوری در شفن منوط به ارتقای سیستمهای پیشبینی و بهینهسازی زنجیره فروش برای جبران هزینههای فزاینده انرژی خواهد بود.