به گزارش نبض بازار- در حالی که در دهههای گذشته، حجم «حقبیمه ناخالص» (فروش) به عنوان معیار اصلی برتری شناخته میشد، امروزه تحلیلگران و خبرگان اقتصادی بر شاخص «سهم نگهداری» (Net Retention) تمرکز کردهاند. این شاخص نشان میدهد که یک شرکت بیمه تا چه حد به بنیه مالی و ذخایر فنی خود اطمینان دارد که حاضر است ریسک را در حسابهای خود نگه دارد و چه مقداری را به دلیل ناتوانی در پوشش، به بیمهگران اتکایی واگذار میکند. واکاوی دادههای عملکردی ۸ شرکت پیشرو بورسی، تصویری روشن از شکاف میان «واسطهگری ریسک» و «پذیرش ریسک» ترسیم میکند.
پارادوکس فروش و نگهداری؛ فراتر از اعداد اسمی
بررسی جدول مقایسهای نشان میدهد که شرکت بیمه دی با رقم ۴۰۸ هزار میلیارد ریال، در صدر جدول حقبیمه ناخالص قرار دارد. اما تحلیل عمیقتر زمانی آغاز میشود که به نرخ نگهداری این شرکت نگریسته شود؛ نرخ ۴۱.۲۴ درصدی بیمه دی به این معناست که بیش از ۵۸ درصد از ریسکهای جذب شده، به خارج از شرکت منتقل شده است. این موضوع اگرچه ریسک را توزیع میکند، اما عملاً شرکت را به یک «واسطه» تبدیل کرده و بخش بزرگی از جریان نقدی و سود احتمالی را از ترازنامه خارج میسازد.
در نقطه مقابل، بیمه البرز با حقبیمه ناخالص ۲۶۰ هزار میلیارد ریالی، استراتژی متفاوتی را برگزیده است. این شرکت با حفظ نرخ نگهداری ۸۹.۸۸ درصدی، عملاً ۲۳۴ هزار میلیارد ریال ریسک را در ترازنامه خود تثبیت کرده است. این عدد، بیمه البرز را در رتبه نخست «حجم ریالی ریسک نگهداری شده» در کل صنعت قرار میدهد. در واقع، بیمه البرز با تکیه بر توانگری مالی ممتاز خود، ریسکی را مدیریت و نگهداری میکند که حدود ۱.۴ برابرِ سهمِ نگهداریِ نزدیکترین رقیب خود (بیمه دی) است.
تحلیل بهرهوری در مقیاس؛ مزیت استراتژیک البرز
نکته کلیدی دیگر در این مقایسه، بررسی شرکتهایی نظیر بیمه نوین و تجارتنو است که نرخهای نگهداری مشابه یا بالاتری (حدود ۹۰ درصد) را ثبت کردهاند. اما واقعیت ریاضی نشان میدهد که حفظ نرخ نگهداری بالا در ارقام کوچک (مانند ۳۷ یا ۴۳ هزار میلیارد ریال) به مراتب سادهتر از حفظ همان نرخ در مقیاس ۲۳۴ هزار میلیارد ریالی البرز است.
این موضوع نشاندهنده «مهندسی ریسک در مقیاس بزرگ» است. بیمه البرز موفق شده است توازنی طلایی میان جذب پرتفویهای کلان و حفظ آنها در زنجیره ارزش خود ایجاد کند. شرکتهایی مانند پارسیان و سامان نیز با نرخهای ۸۹.۴ و ۸۶.۹ درصدی در مسیر پایداری حرکت میکنند، اما حجم ریالی سهم نگهداری آنها (به ترتیب ۱۲۸ و ۸۵ همت) نشان میدهد که هنوز فرسنگها با ظرفیت عملیاتی بیمه البرز فاصله دارند.
نسبت نگهداری و امنیت سرمایهگذاری
از منظر مدیریت ریسک نه تنها یک نسبت فنی، بلکه پیامی به سهامداران است. نرخ ۸۹.۸۸ درصدی البرز در کنار رتبه اول ریالی، به معنای آن است که این شرکت از بالاترین سطح «نقدشوندگی داراییها» و «کفایت ذخایر» برخوردار است. در دورانی که هزینههای واگذاری اتکایی به دلیل شرایط بینالمللی افزایش یافته است، شرکتی که بتواند حدود ۹۰ درصد از کیکِ بزرگِ ریسکهای خود را در داخل هضم کند، برنده مطلق رقابت در سودآوری بلندمدت خواهد بود.
نتیجهگیری تحلیلی
برآیند دادههای سال ۱۴۰۴ ثابت میکند که بیمه البرز با عبور از استراتژیهای فروشمحور، به مرحله «حکمرانی بر پایه توانگری» رسیده است. رتبه نخست در حجم ریالی ریسک نگهداری شده، لنگرگاهی برای ثبات ترازنامه این شرکت ایجاد کرده است که در تلاطمهای بازار، مصونیتی مثالزدنی به آن میبخشد. برای تحلیلگران، این عدد ۲۳۴ هزار میلیارد ریالی سهم نگهداری، معتبرترین گواهی بر «اعتبار جهانی» و «اقتدار داخلی» بیمه البرز در صنعت بیمه ایران است.