پتروشیمی جمپیلن در شرایطی که صنعت پتروشیمی ایران با ترکیبی از ناپایداری زیرساختها، محدودیتهای یوتیلیتی، فشارهای بازار و الزامات روزافزون توسعه پایدار مواجه است، یکی از نمونههای قابلتامل در مدیریت عبور از بحران و بازگشت به مسیر تولید پایدار بهشمار میآید. افتوخیزهای تولید در ماههای اخیر، اگرچه متاثر از عوامل برونسازمانی بوده، اما نحوه مواجهه مدیریتی با این چالشها، تصویر روشنی از رویکرد مدبرانه و هوشمندانه این شرکت ارائه میکند.
در همین این میان، حسین بارگاهی، مدیرعامل بومی پتروشیمی جمپیلن در گفتوگویی تفصیلی با نگاهی واقعبینانه به افتوخیزهای تولید و فروش این واحد پلیمری در ماههای گذشته، ریشه اصلی نوسانات را در عوامل برونسازمانی و ناپایداری زیرساختهای بالادستی معرفی کرد و در عین حال توضیح داد که چگونه این شرکت از توقفهای اجباری بهعنوان فرصتی برای بازبینی فنی، بهبود فرایندهای نگهداشت و افزایش آمادگی عملیاتی استفاده کرده است.
وی با تاکید بر حرکت جمپیلن از «بهبود مقطعی» به «پایداری تولید»، از تمرکز مدیریت شرکت بر تثبیت نرخ بهرهبرداری، توسعه زنجیره ارزش، اولویتبخشی به گریدهای تخصصی پلیپروپیلن متناسب با نیاز بازار داخلی، بومیسازی تجهیزات، قطعات و کاتالیستها و همچنین ارتقای جایگاه تحقیق و توسعه در تصمیمسازیهای تولیدی و تجاری سخن گفت؛ رویکردی که به باور بارگاهی، مسیر رشد پایدار و قابل استمرار جمپیلن را در صنعت پلیمر کشور ترسیم میکند.
این گفتوگو، شرحی است از نگاه واقعبینانه به محدودیتها، با اتکای همزمان بر توان فنی، سرمایه انسانی و تصمیمسازی مبتنی بر پایداری؛ نگاهی که جمپیلن را نه صرفا یک تولیدکننده، بلکه بازیگری اثرگذار در آینده صنعت پلیمر کشور ترسیم میکند. ماحصل گفتوگومان با حسین بارگاهی، مدیرعامل پتروشیمی جمپیلن در ادامه میآید.
دلایل اصلی افتوخیزهای تولید و فروش پتروشیمی جمپیلن در سالهای اخیر از نگاه شما چه بوده است؟
اگر بخواهیم واقعبینانه به افتوخیزهای تولید و فروش جمپیلن در ۹ ماهه نخست امسال نگاه کنیم، باید تفکیک روشنی میان عوامل درونسازمانی و برونسازمانی قائل شویم. بخش عمده نوسانات در به عواملی بازمیگردد که خارج از کنترل مستقیم شرکت بوده است؛ ازجمله قطع خط لوله آب دریای مبین انرژی که بهعنوان یوتیلیتی حیاتی، اختلال جدی در زنجیره تولید در ماههای مرداد و شهریور ایجاد کرد. در غیر این صورت، جمپیلن در این دوره از نظر آمادگی عملیاتی و انسجام سازمانی در شرایط مطلوبی قرار داشت.
از دید شما سهم عوامل بیرونی مانند تامین خوراک، بازارهای صادراتی و سیاستهای کلان صنعتی چقدر در نوسانات عملکرد شرکت تاثیر سوء گذاشت؟
خب، تاثیر عوامل بیرونی در این بازه زمانی برجستهتر از سالهای قبل بود. اختلال در تامین آب، محدودیتهای مقطعی یوتیلیتی و ناپایداری زیرساختهای بالادستی موجب شد حتی در مقاطعی که بازار آماده جذب محصول بود، امکان تداوم تولید برای مقطعی مختل شود. این واقعیت نشان میدهد که پایداری تولید در صنعت پتروشیمی، فراتر از عملکرد یک شرکت، به هماهنگی کل زنجیره وابسته است.
چه کاستیهای فنی یا عملیاتی در دورههای افت تولید شناسایی شد و چگونه برای رفع آنها اقدام کردید؟
از منظر فنی و عملیاتی، توقفها الزاماً نشانه ضعف تجهیزات یا نیروی انسانی نبودند. جمپیلن در این دوره از توقفهای اجباری بهعنوان فرصت استفاده کرد؛ بازبینی اساسی تجهیزات، اجرای تعمیرات پیشگیرانه و بهبود فرایندهای نگهداشت انجام شد تا با بازگشت یوتیلیتی، واحدها با حداکثر بهرهوری وارد مدار شوند.
خب، با این تدابیر این شرکت دوباره به چرخه تولید باکیفیت برگشت؛ حال چه برنامههایی برای افزایش پایدار نرخ بهرهبرداری و کاهش توقفهای ناخواسته واحدها تدوین شده است؟
برنامه ما در ۹ ماه اخیر، حرکت از «بهبود مقطعی» به «پایداری تولید» بوده است. تمرکز بر کاهش توقفهای ناخواسته، افزایش انعطافپذیری عملیات و طراحی سناریوهای جایگزین برای مواجهه با ریسکهای یوتیلیتی، بخشی از این رویکرد بوده است.
افق راهبردی و سیاستهای کلان مدیریتی شما برای آینده پتروشیمی جمپیلن چیست؟
افق راهبردی جمپیلن در این دوره، تثبیت جایگاه شرکت بهعنوان تولیدکننده مرجع پلیپروپیلن در کشور با تکیه بر تولید پایدار، تنوع محصول و پاسخگویی دقیق به نیاز بازار است. ما بهدنبال رشد پرریسک نیستیم، بلکه رشد پایدار و قابل استمرار را هدفگذاری کردهایم.
شما جایگاه توسعه زنجیره ارزش و حرکت به سمت محصولات با ارزش افزوده بالاتر را در برنامههای شرکت چگونه تعریف میکنید؟
بیشک توسعه زنجیره ارزش برای جمپیلن یک ضرورت راهبردی است. تمرکز صرف بر تناژ تولید، بدون توجه به ارزش افزوده، صنعت را در برابر نوسانات بازار آسیبپذیر میکند. از همین رو، گریدهای تخصصی و محصولات متناسب با نیاز صنایع پاییندستی در اولویت برنامه تولید قرار گرفتهاند.
سیاستهای شما در جمپیلن در زمینه بومیسازی تجهیزات، قطعات و دانش فنی تا چه میزان تا الان عملیاتی شده است؟
خوشبختانه امروز بومیسازی در جمپیلن از سطح شعار عبور کرده و به سیاست عملیاتی تبدیل شده است. در ۹ ماه گذشته، بخش قابل توجهی از قطعات مصرفی، افزودنیها و برخی خدمات فنی از داخل تامین شد که هم زمان تعمیرات را کاهش داد و هم تابآوری شرکت را افزایش داد.
رویکرد شرکت شما نسبت به همکاری با شرکتهای دانشبنیان و استفاده از توان داخل در شرایط تحریم چگونه بوده است؟
قطعا همکاری با شرکتهای دانشبنیان برای ما یک انتخاب نیست، که یک الزام استراتژیک است. تجربه این دوره نشان داد که توان داخلی، در صورت اعتماد و تعامل هدفمند، میتواند پاسخگوی بخش مهمی از نیازهای فنی صنعت پلیمر باشد.
نخبهگرایی و استفاده از ظرفیت نیروهای متخصص و جوان را تا چه میزان در ساختار تصمیمگیری شرکت نهادینه کردهاید؟
نخبهگرایی در جمپیلن به معنای اتکا به نیروهای پشتمیزنشین نیست؛ بلکه اعتماد به تجربه و دانش نیروهای عملیاتی خط تولید است. در این دوره تلاش شد تصمیمسازیها از پایین به بالا و بر پایه واقعیتهای فنی انجام شود.
چه برنامههایی برای حفظ انگیزه و ارتقای سرمایه انسانی متخصص در جمپیلن در نظر دارید یا اجرایی کردهاید؟
طبیعی است که سرمایه انسانی مزیت رقابتی اصلی ماست. از همینرو، در ۹ ماه اخیر، تمرکز ویژهای بر ایجاد ثبات، افزایش مشارکت کارشناسان و روشن بودن مسیر رشد شغلی نیروهای متخصص صورت گرفته است، زیرا بدون نیروی انسانی باانگیزه، هیچ برنامهای به نتیجه نمیرسد.
محیط زیست و الزامات توسعه پایدار چه جایگاهی در سیاستها و تصمیمات مدیریتی شما داشته و دارد؟
محیط زیست در نگاه مدیریتی ما خط قرمز است. حتی در شرایط توقف اضطراری ناشی از قطع یوتیلیتی، تلاش شد تمامی الزامات زیستمحیطی رعایت شود و هیچگونه تصمیمی به بهای آسیب محیط پیرامونی اتخاذ نشود.
چه اقداماتی را برای کاهش آلایندگی و بهینهسازی مصرف انرژی اجرا کرده یا در دست اجرا دارید؟
بهینهسازی مصرف انرژی، مدیریت پساب و کاهش آلایندگیها از برنامههای در حال اجرای جمپیلن است که نتایج آن بهمرور در شاخصهای عملکردی و هزینهای شرکت نمایان خواهد شد.
هماینک چه برنامهای را برای توسعه و تولید گریدهای جدید پلیپروپیلن دارید؟
ببینید توسعه گریدهای جدید پلیپروپیلن در این دوره شتاب گرفته و متناسب با نیاز صنایع داخلی تعریف شده است؛ رویکردی که هم به ثبات بازار کمک میکند و هم وابستگی به بازارهای پرریسک صادراتی را کاهش میدهد.
آیا برنامهای در حوزه بومیسازی، بهبود یا توسعه کاتالیستها هم دارید؟
بله؛ البته در حوزه کاتالیست و افزودنیها، مسیر ما حرکت گامبهگام به سمت بهبود عملکرد و بومیسازی است. همکاری با مراکز تحقیقاتی داخلی در این زمینه آغاز شده و نتایج آن در میانمدت قابل مشاهده خواهد بود.
نقش واحد تحقیق و توسعه را در تصمیمسازیهای تولیدی و تجاری شرکت چگونه تعریف کردید؟
جایگاه تحقیق و توسعه در جمپیلن ارتقا یافته و R&D دیگر یک واحد تشریفاتی نیست، بلکه بخشی از زنجیره تصمیمسازی تولید، توسعه محصول و انتخاب فناوریهاست.
استراتژی جمپیلن برای تثبیت و گسترش سهم بازار داخلی و صادراتی در سالهای آینده چیست؟
با وجود توقفهای اجباری، جمپیلن توانست اعتماد بازار داخلی را حفظ کند. بازگشت سریع به مدار تولید پس از رفع اختلال یوتیلیتی، پیام روشنی به مشتریان داد که شرکت از توان فنی و مدیریتی لازم برای مدیریت بحران برخوردار است.
هماکنون مهمترین چالشهای پیشروی جمپیلن در مسیر رشد و توسعه پایدار کدام هستند؟
بزرگترین چالش پیشروی جمپیلن، مانند بسیاری از شرکتهای صنعت، ناپایداری زیرساختهای بالادستی است. حل این چالش، نیازمند نگاه یکپارچه و تصمیمگیری فراتر از سطح بنگاه است.
اولویتهای مدیریتی شما برای دوره پیشِرو در یک افق میانمدت کدام مباحث یا بخشها هستند؟
اولویت مدیریتی ما در دوره پیشرو، تثبیت تولید پایدار، کاهش ریسکهای عملیاتی و تقویت مزیتهای رقابتی جمپیلن در بازار پلیمر است.
جمپیلن در آینده چه جایگاهی را برای خود در صنعت پلیمر کشور و منطقه ترسیم کرده است؟
ببینید جمپیلن در پی این است که به یک بازیگر اثرگذار و مرجع تخصصی در زنجیره پلیپروپیلن کشور تبدیل شود. این شرکت تثبیت تولید پایدار، افزایش قابلیت اتکای عملیاتی و ارتقای بهرهوری را زیربنای رشد بلندمدت خود میداند. در این مسیر، تمرکز جمپیلن بر توسعه گریدهای متنوع و تخصصی، ارتقای کیفیت محصولات و تقویت نقش فنی در صنایع پاییندستی است؛ بهگونهای که علاوه بر تامین بازار، در تصمیمسازیهای فنی و کیفی صنعت نیز نقشآفرین باشد.
در سطح منطقهای نیز جمپیلن با تکیه بر کیفیت، ثبات عرضه و شناخت نیاز بازار میتواند به تامینکنندهای قابل اعتماد تبدیل شود. همزمان، بومیسازی دانش فنی، همکاری با شرکتهای دانشبنیان و پرورش و اتکا به سرمایه انسانی متخصص، جایگاه این شرکت را بهعنوان یک بازیگر ماندگار و مرجع در صنعت پلیمر کشور و منطقه تقویت خواهد کرد.